۲۰ امتحان نهایی / شیمی · مواد آلی
زنجیره، شماره، اتصال

هیدروکربن و ایزومر؛
اول اتصال اتم‌ها را بخوان، بعد نام یا فرمول را بنویس

دو ساختار با ظاهر متفاوت ممکن است یک مولکول باشند و دو ماده با فرمول مولکولی یکسان می‌توانند اتصال متفاوت داشته باشند. زنجیره را ردیابی و هر ساختار را با شناسنامهٔ اتصال بررسی کن.

C

همهٔ اتم‌های کربن را ردیابی کن

در فرمول خطی، هر رأس و انتهای خط را مطابق قرارداد ساختار بخوان. در فرمول فشرده، پرانتزها و شاخه‌ها را باز کن تا هیچ کربنی جا نماند.

زنجیرهٔ اصلی را با معیار درست انتخاب کن

مسیرهای ممکن را شماره‌گذاری آزمایشی و طول یا ویژگی لازم را مطابق قاعدهٔ کتاب مقایسه کن. مستقیم‌تر به نظر رسیدن روی کاغذ معیار انتخاب نیست.

کارت نام‌گذاری

ساختار ← زنجیرهٔ اصلی ← جهت شماره‌گذاری ← محل شاخه/پیوند ← نام اجزا ← نام کامل ← بازسازی ساختار

جهت شماره‌گذاری را با کمترین شماره بسنج

از هر دو سر زنجیره شماره بزن و مجموعهٔ شماره‌های بخش‌های مهم را مقایسه کن. تصمیم را با اولین نقطهٔ تفاوت مطابق قاعدهٔ مربوط بگیر.

شاخه‌ها را کامل نام ببر

محل اتصال، تعداد تکرار و نام هر شاخه را ثبت کن. ترتیب نوشتن اجزا و نشانه‌گذاری عددها را مطابق الگوی کتاب رعایت کن.

پیوند چندگانه را در زنجیره نگه دار

محل و نوع پیوند را مشخص و شماره‌گذاری را با اولویت‌های مطرح‌شده هماهنگ کن. پیوند را پس از انتخاب یک زنجیرهٔ نامناسب به‌زور وارد نام نکن.

فرمول مولکولی را با ظرفیت‌ها کنترل کن

تعداد کربن و هیدروژن را از ساختار بشمار و ظرفیت هر اتم را بررسی کن. یک پیوند حذف‌شده یا هیدروژن اضافی می‌تواند خانواده را عوض کند.

ایزومر را با دو شرط تشخیص بده

فرمول مولکولی باید یکسان و اتصال اتم‌ها متفاوت باشد. تفاوت در چرخاندن یا خم‌کردن همان زنجیره، ایزومر تازه ایجاد نمی‌کند.

ساختارهای تکراری را با شناسنامه حذف کن

طول زنجیرهٔ اصلی، محل شاخه‌ها و تقارن را مقایسه کن. ساختار را از سمت دیگر شماره‌گذاری کن تا تکراری‌بودن آشکار شود.

از نام، ساختار را معکوس بساز

ابتدا زنجیرهٔ اصلی، سپس شماره‌ها، شاخه‌ها و هیدروژن‌های لازم را اضافه کن. بازسازی معکوس بهترین کنترل برای نام پیشنهادی است.

پاسخ را با شمارش نهایی ببند

اتم‌ها، پیوندها و شماره‌ها را دوباره تطبیق بده. برای فرمول‌خوانی به ساختار مواد آلی و برای گروه‌ها به گروه عاملی برو.