۲۰ امتحان نهایی / شیمی · مواد آلی
ساختار، پیوند، خانواده

گروه عاملی؛
ساختار را اتم‌به‌اتم باز کن و بخش شاخص را جدا کن

نام ماده یا شباهت ظاهری فرمول کافی نیست. زنجیرهٔ کربنی، نوع پیوندها و اتم‌های غیرکربن و هیدروژن را علامت بزن و آرایش دقیق آن‌ها را با الگوی خانواده مقایسه کن.

R

نمایش ساختار را کامل بخوان

فرمول ممکن است گسترده، فشرده یا خطی باشد. پیش از تشخیص، پیوندهای پنهان و تعداد اتم‌های هر بخش را بازسازی کن.

اسکلت کربنی را از بخش شاخص جدا کن

زنجیره یا حلقهٔ کربنی را با یک رنگ و اتم‌ها یا پیوندهای متفاوت را با رنگ دیگر مشخص کن. گروه عاملی بخشی است که در چارچوب کتاب، خانواده و رفتار شاخص را تعیین می‌کند.

کارت تشخیص ساختار

نمایش فرمول ← اسکلت کربنی ← اتم ناجور ← نوع پیوند ← همسایه‌ها ← الگوی گروه ← نام خانواده

اتم را بدون همسایه‌هایش نام‌گذاری نکن

وجود اکسیژن یا نیتروژن به‌تنهایی خانواده را مشخص نمی‌کند. ببین اتم با چه پیوندی و میان کدام بخش‌ها قرار گرفته است.

پیوند چندگانه را جدا علامت بزن

نوع پیوند میان اتم‌ها می‌تواند ساختار و خانواده را تغییر دهد. محل پیوند و اتم‌های دو سوی آن را دقیق بخوان.

فرمول فشرده را به قطعه‌ها بشکن

پرانتز، زیروند و ترتیب گروه‌ها را باز کن و پیوند میان قطعه‌ها را بنویس. شمارش فقط مجموع اتم‌ها ممکن است اتصال آن‌ها را پنهان کند.

چند گروه را جداگانه ثبت کن

اگر ساختار بیش از یک بخش شاخص دارد، همه را علامت بزن و سپس مطابق خواستهٔ سؤال دربارهٔ خانواده یا ویژگی نتیجه بگیر. اولین گروه دیده‌شده را پایان تحلیل ندان.

گروه عاملی را با جانشین اشتباه نکن

شاخهٔ کربنی می‌تواند بخشی از نام‌گذاری باشد اما الزاماً گروه عاملی تازه‌ای نمی‌سازد. معیار را نوع اتم و پیوند تعریف‌شده در کتاب قرار بده.

ساختارهای نزدیک را مقایسه کن

دو مولکول را که فقط در محل یا نوع یک پیوند فرق دارند کنار هم بگذار. همان تفاوت را به نام خانواده یا ویژگی مربوط وصل کن.

ویژگی را از ساختار استدلال کن

اگر سؤال دربارهٔ قطبیت، انحلال یا واکنش است، فقط گروه را نام نبر؛ ارتباط بخش ساختاری با ویژگی خواسته‌شده را در حد متن کتاب توضیح بده.

پاسخ را با شاهد ساختاری کامل کن

نام گروه، اتم‌ها و نوع پیوند شاخص را بنویس. برای خواندن فرمول به ساختار مواد آلی و برای زنجیره‌های بزرگ به بسپارها برو.