روش اجرای کاربرگ
واکنش و نسبت یونها را پیش از محاسبه بنویس. مرور در راهنمای اسید و باز آمده است.
نوع گونه ← قوی یا ضعیف ← مول یون ← خنثیشدن ← باقیمانده ← حجم نهایی
سؤال 1: قوی و ضعیف
پرسش: تفاوت اسید قوی و ضعیف چیست؟
پاسخ: به میزان یونش در آب مربوط است؛ اسید قوی در چارچوب مدل تقریباً کامل و اسید ضعیف جزئی یونیده میشود.
سؤال 2: قوی و غلیظ
پرسش: چرا «قوی» و «غلیظ» هممعنی نیستند؟
پاسخ: قوی درجهٔ یونش و غلیظ مقدار حلشونده در حجم را توصیف میکند؛ یک اسید قوی میتواند رقیق باشد.
سؤال 3: ذرههای محلول
پرسش: در محلول اسید ضعیف چه گونههایی انتظار میرود؟
پاسخ: مولکولهای یونیدهنشدهٔ اسید همراه مقدارهایی از یونهای حاصل و آب؛ ترکیب دقیق به تعادل وابسته است.
سؤال 4: خنثیشدن
پرسش: معادلهٔ یونی خالص خنثیشدن اسید و باز قوی چیست؟
پاسخ: H⁺(aq)+OH⁻(aq)→H₂O(l).
سؤال 5: مول یونها
پرسش: ۰٫۱mol HCl قوی در مدل کامل چند مول H⁺ فراهم میکند؟
پاسخ: با نسبت یکبهیک، ۰٫۱ مول H⁺.
سؤال 6: باز دوپروتونه
پرسش: ۰٫۲mol Ca(OH)₂ در مدل تفکیک کامل چند مول OH⁻ میدهد؟
پاسخ: هر مول دو مول OH⁻ میدهد؛ حاصل ۰٫۴ مول OH⁻ است.
سؤال 7: محدودکننده
پرسش: ۰٫۱mol H⁺ با ۰٫۰۶mol OH⁻ واکنش میدهد. کدام باقی میماند؟
پاسخ: نسبت یکبهیک است؛ OH⁻ کامل مصرف و ۰٫۰۴mol H⁺ باقی میماند.
سؤال 8: حجم نهایی
پرسش: برای یافتن غلظت یون باقیمانده پس از اختلاط چه حجمی به کار میرود؟
پاسخ: حجم نهایی مخلوط، با فرض جمعپذیری حجمها اگر صورت سؤال چنین مدلی را مقرر کند.
سؤال 9: شناساگر
پرسش: تغییر رنگ شناساگر بهتنهایی چه اطلاعاتی میدهد؟
پاسخ: قرارگرفتن محیط در بازهٔ تغییر رنگ را نشان میدهد؛ مقدار دقیق pH فقط با داده یا ابزار مناسب تعیین میشود.
سؤال 10: مسیر پاسخ
پرسش: برای مسئلهٔ خنثیشدن چه ترتیب عملی مناسب است؟
پاسخ: تبدیل دادهها به مول، نوشتن نسبت واکنش، یافتن محدودکننده و باقیمانده، سپس تقسیم بر حجم نهایی و محاسبهٔ کمیت خواستهشده.
خودتصحیح
قوی را با غلیظ یکی ندان و پیش از محاسبهٔ pH، مادهٔ محدودکننده و یون باقیمانده را پیدا کن. برای زوجهای پروتوندهی از تمرین برونستد استفاده کن.