موازنهٔ واکنش شیمیایی؛
فرمول را ثابت نگه دار و فقط ضریب را تغییر بده

روش اجرای کاربرگ

گونه‌های پیچیده‌تر یا گروه‌های حفظ‌شده را زودتر و H و O را معمولاً در پایان بررسی کن. راهنمای موازنهٔ واکنش روش کامل را توضیح می‌دهد.

سؤال 1: قاعده ضرایب

پرسش: در موازنه چه چیزی را می‌توان تغییر داد و چه چیزی را نه؟

پاسخ: فقط ضریب جلوی فرمول‌ها تغییر می‌کند؛ زیروندهای فرمول ماده ثابت می‌مانند.

سؤال 2: واکنش ساده

پرسش: H₂ + O₂ → H₂O را موازنه کن.

پاسخ: ۲H₂ + O₂ → ۲H₂O؛ چهار H و دو O در هر دو سو وجود دارد.

سؤال 3: اکسید فلزی

پرسش: Fe + O₂ → Fe₂O₃ را موازنه کن.

پاسخ: ۴Fe + ۳O₂ → ۲Fe₂O₃.

سؤال 4: سوختن متان

پرسش: CH₄ + O₂ → CO₂ + H₂O را موازنه کن.

پاسخ: CH₄ + ۲O₂ → CO₂ + ۲H₂O.

سؤال 5: گروه حفظ‌شده

پرسش: Na₃PO₄ + MgCl₂ → Mg₃(PO₄)₂ + NaCl را موازنه کن.

پاسخ: ۲Na₃PO₄ + ۳MgCl₂ → Mg₃(PO₄)₂ + ۶NaCl؛ گروه PO₄ را می‌توان یک واحد دنبال کرد.

سؤال 6: ضرایب کسری

پرسش: اگر در میانهٔ حل ضریب کسری به دست آید چه می‌کنی؟

پاسخ: می‌توان موقتاً نگه داشت و در پایان همهٔ ضرایب را در مخرج مشترک ضرب کرد تا ضرایب صحیح شوند.

سؤال 7: نسبت کوچک

پرسش: چرا ضرایب ۴،۲،۴ برای ۲H₂+O₂→۲H₂O پاسخ نهایی مناسب نیست؟

پاسخ: هرچند موازنه است، اما باید به کوچک‌ترین نسبت عدد صحیح ساده شود: ۲،۱،۲.

سؤال 8: شمارش اتم

پرسش: در ۳Ca(OH)₂ چند اتم O و H وجود دارد؟

پاسخ: هر واحد دو O و دو H دارد؛ با ضریب سه، شش O و شش H.

سؤال 9: تشخیص خطا

پرسش: در واکنش N₂+H₂→۲NH₃ کدام عنصر ناموازنه است؟

پاسخ: نیتروژن متعادل است، اما چپ دو H و راست شش H دارد؛ باید ضریب H₂ برابر سه شود.

سؤال 10: معنای ضرایب

پرسش: ضرایب موازنه‌شده چه نسبتی را نشان می‌دهند؟

پاسخ: نسبت تعداد ذره‌ها و در مقیاس بزرگ نسبت مولی مواد شرکت‌کننده و فرآورده‌ها را نشان می‌دهند.

خودتصحیح

در پایان همهٔ عنصرها را از صفر بشمار و ضرایب را به کوچک‌ترین نسبت صحیح برسان. برای احتراق از کاربرگ سوختن هیدروکربن کمک بگیر.