۱۰ نمونه سؤال آینهٔ کروی؛
علامت فاصله‌ها را پیش از جای‌گذاری تثبیت کن

قرارداد و رابطه‌ها

معادلهٔ آینه 1/f=1/do+1/di و بزرگنمایی m=−di/do است. m منفی تصویر وارونه و m مثبت تصویر مستقیم را نشان می‌دهد.

سؤال ۱: کانون آینه مقعر

آینهٔ مقعر با شعاع انحنای 40 cm چه فاصلهٔ کانونی دارد؟

پاسخ: f=R/2=20 cm.

سؤال ۲: جسم در دو برابر کانون

برای آینهٔ مقعر f=10 cm و do=20 cm، فاصلهٔ تصویر را بیابید.

پاسخ: 1/10=1/20+1/di، پس di=20 cm.

سؤال ۳: بزرگنمایی سؤال قبل

بزرگنمایی و جهت تصویر چیست؟

پاسخ: m=−20/20=−1؛ تصویر هم‌اندازه و وارونه است.

سؤال ۴: جسم دورتر از مرکز

آینهٔ مقعر f=10 cm و do=30 cm دارد. di را حساب کنید.

پاسخ: 1/di=1/10−1/30=2/30، پس di=15 cm و تصویر حقیقی است.

سؤال ۵: اندازهٔ تصویر

در سؤال قبل m و اندازهٔ نسبی تصویر چیست؟

پاسخ: m=−15/30=−0.5؛ تصویر وارونه و نصف جسم است.

سؤال ۶: جسم داخل کانون

برای آینهٔ مقعر f=10 cm و do=5 cm، di چیست؟

پاسخ: 1/di=1/10−1/5=−1/10؛ پس di=−10 cm و تصویر مجازی پشت آینه است.

سؤال ۷: جهت تصویر مجازی

بزرگنمایی سؤال قبل را بیابید.

پاسخ: m=−(−10)/5=+2؛ تصویر مستقیم و دو برابر است.

سؤال ۸: آینه محدب

برای آینهٔ محدب f=−10 cm و جسم در do=20 cm، di را حساب کنید.

پاسخ: 1/di=−1/10−1/20=−3/20، پس di=−6.67 cm؛ تصویر مجازی است.

سؤال ۹: ویژگی تصویر محدب

بزرگنمایی تقریبی سؤال قبل چیست؟

پاسخ: m=−(−6.67)/20≈+0.33؛ تصویر مستقیم و کوچک‌تر است.

سؤال ۱۰: تشخیص از علامت

اگر di منفی و m مثبت باشد، دو ویژگی تصویر چیست؟

پاسخ: تصویر مجازی و مستقیم است؛ اندازه با قدرمطلق m تعیین می‌شود.

چطور خودتصحیح کنی؟

پیش از حل یک جدول علامت بنویس، کسرها را جدا ساده کن و نتیجه را با رسم دو پرتو شاخص کنترل کن. علامت m را برای جهت و |m| را برای اندازه بخوان.