روش اجرای آزمونک
مسئلهٔ مکان تصویر را از مسئلهٔ دیدهشدن جدا حل کن. آموزش در آینهٔ تخت و میدان دید آمده است.
۱۰ تمرین تصویر و میدان دید
سؤال 1
جسم ۳۰ سانتیمتر جلوی آینهٔ تخت است. تصویر کجا تشکیل میشود؟
پاسخ تشریحی
۳۰ سانتیمتر پشت آینه؛ فاصلهٔ تصویر تا صفحهٔ آینه با فاصلهٔ جسم برابر است.
سؤال 2
فاصلهٔ جسم و تصویر در سؤال قبل چقدر است؟
پاسخ تشریحی
۶۰ سانتیمتر، زیرا فاصلههای دو سوی آینه با هم جمع میشوند.
سؤال 3
تصویر آینهٔ تخت واقعی است یا مجازی؟ چرا؟
پاسخ تشریحی
مجازی است؛ پرتوهای بازتابی واقعاً در پشت آینه همگرا نمیشوند و فقط امتداد آنها به تصویر میرسد.
سؤال 4
اگر جسم ۵ سانتیمتر به آینه نزدیک شود، فاصلهٔ جسم و تصویر چند سانتیمتر تغییر میکند؟
پاسخ تشریحی
۱۰ سانتیمتر کم میشود؛ جسم و تصویر هرکدام ۵ سانتیمتر به صفحهٔ آینه نزدیک میشوند.
سؤال 5
اگر آینه ۴ سانتیمتر به جسم ساکن نزدیک شود، تصویر نسبت به مکان قبلی چند سانتیمتر جابهجا میشود؟
پاسخ تشریحی
تصویر ۸ سانتیمتر در جهت حرکت آینه جابهجا میشود؛ با مختصات، تصویر همواره قرینهٔ جسم نسبت به آینه است.
سؤال 6
چرا ویژگی تصویر به محل چشم وابسته نیست اما میدان دید وابسته است؟
پاسخ تشریحی
تقارن جسم نسبت به آینه جای تصویر را تعیین میکند؛ دیدهشدن نیازمند رسیدن پرتو بازتابی به محل چشم است.
سؤال 7
برای بررسی دیدهشدن یک نقطه از جسم چه رسمی انجام میدهیم؟
پاسخ تشریحی
تصویر فرضی نقطه را میسازیم و خطی از چشم به آن میکشیم؛ اگر خط بخش بازتابندهٔ آینه را قطع کند، نقطه دیده میشود.
سؤال 8
مرز میدان دید یک آینهٔ محدود چگونه ساخته میشود؟
پاسخ تشریحی
خطها را از چشم به دو لبهٔ آینه رسم و در پشت آینه امتداد میدهیم؛ ناحیهٔ میان آنها محدودهٔ هندسی دید است.
سؤال 9
فاصلهها برای ساخت تصویر نسبت به چه راستایی سنجیده میشوند؟
پاسخ تشریحی
در راستای عمود بر صفحهٔ آینه، نه روی خط مایل میان جسم و تصویر.
سؤال 10
چگونه رسم پرتو را با قانون بازتاب کنترل میکنیم؟
پاسخ تشریحی
در نقطهٔ برخورد، خط عمود رسم میکنیم و برابری زاویهٔ تابش و بازتاب را نسبت به عمود میسنجیم.
چکلیست خودتصحیح
- فاصلهها را عمود بر آینه سنجیدم.
- پرتو واقعی را از امتداد فرضی جدا کردم.
- تغییر فاصلهٔ جسم تا آینه را با فاصلهٔ جسم و تصویر یکی نگرفتم.
- برای میدان دید، محل چشم و لبههای آینه را وارد کردم.
- رسم را با قانون بازتاب کنترل کردم.