روش اجرای آزمونک
فعل را به مصدر برگردان و هر بن را با یک صورت صرفشدهٔ مستقل کنترل کن. آموزش در بن ماضی و بن مضارع آمده است.
۱۰ تمرین استخراج بن فعل
سؤال 1
بن ماضی و بن مضارع «نوشتن» را بنویسید.
پاسخ تشریحی
بن ماضی: نوشت؛ بن مضارع: نویس. صورت امر «بنویس» به کنترل بن مضارع کمک میکند.
سؤال 2
بنهای «دیدن» چیست؟
پاسخ تشریحی
بن ماضی: دید؛ بن مضارع: بین.
سؤال 3
بنهای «گفتن» چیست؟
پاسخ تشریحی
بن ماضی: گفت؛ بن مضارع: گو.
سؤال 4
در فعل «میخوانیم»، بن و شناسه را مشخص کنید.
پاسخ تشریحی
بن مضارع خوان و شناسه یم است؛ «می» نشانهٔ استمرار است و جزو بن نیست.
سؤال 5
در فعل «نرفتند»، بن ماضی و شناسه چیست؟
پاسخ تشریحی
بن ماضی رفت و شناسه ند؛ «نـ» نشانهٔ نفی است.
سؤال 6
بن ماضی «ساختن» چگونه به دست میآید؟
پاسخ تشریحی
با حذف «ن» پایانی مصدر: ساختن ← ساخت؛ سپس با «ساختیم» کنترل میشود.
سؤال 7
چرا بن مضارع را همیشه نمیتوان با حذف ساده از مصدر ساخت؟
پاسخ تشریحی
برخی فعلها در دو بن تغییر شکلی دارند؛ باید صورت امر یا مضارع معتبر را بررسی کرد.
سؤال 8
در فعل مرکب «تصمیم گرفت»، بنها از کدام جزء گرفته میشوند؟
پاسخ تشریحی
از جزء فعلی «گرفتن»: بن ماضی گرفت و بن مضارع گیر؛ «تصمیم» جزء غیرفعلی است.
سؤال 9
در «نمیدانستم» کدام بخشها جزو بن نیستند؟
پاسخ تشریحی
«نـ» نفی، «می» استمرار و «م» شناسهاند؛ پایهٔ گذشته از بن ماضی دانست ساخته شده است.
سؤال 10
روش کنترل نهایی دو بن یک فعل چیست؟
پاسخ تشریحی
بن ماضی را در یک صورت گذشته و بن مضارع را در امر یا مضارع همان فعل به کار میبریم و اجزای صرفی را جدا میکنیم.
چکلیست خودتصحیح
- مصدر را از فعل صرفشده جدا کردم.
- پیشوند نفی و استمرار را جزو بن نگرفتم.
- شناسه را از پایان فعل جدا کردم.
- در فعل مرکب از جزء فعلی بن ساختم.
- هر بن را با یک صورت واقعی کنترل کردم.