نمونه سؤال علم حضوری و حصولی؛
بپرس خود معلوم حاضر است یا صورت آن

علم حضوری؛ خودِ حالت درد برای شخص حاضر است و او ابتدا از راه تعریف یا تصویر ذهنیِ جداگانه به آن نمی‌رسد.

حصولی؛ پزشک از راه سخن، نشانه و مفهومی که از حالت بیمار می‌سازد، آن را می‌شناسد؛ خودِ درد بیمار نزد او حاضر نیست.

شناخت حصولی است؛ نقشه و مفهوم‌های مکانی واسطهٔ شناخت شهرند.

یافتن حالت فعلی خود حضوری است؛ تعریف کتاب شناختی مفهومی و حصولی دربارهٔ شادی ارائه می‌دهد. موضوع نزدیک است، اما راه شناخت فرق دارد.

یافتن حالت خود برای فرد حضوری است؛ تبدیل آن به واژه و گزارش، یک صورت مفهومی می‌سازد که شنونده از راه آن شناخت حصولی پیدا می‌کند.

نوع علم فقط به نام موضوع وابسته نیست؛ نسبت معلوم با شناسا و وجود یا نبود واسطهٔ مفهومی تعیین‌کننده است. حالت یک شخص برای خودش حاضر و برای دیگری از راه نشانه شناخته می‌شود.

درد اکنون برای فرد به صورت حضوری یافت می‌شود. یادآوری درد گذشته از راه صورت یا مفهوم باقی‌مانده در ذهن انجام می‌شود و در تحلیل این سؤال حصولی است.

صورت یا مفهوم ذهنیِ درخت معلوم بالذات و درخت خارجی که آن صورت از آن حکایت می‌کند معلوم بالعرض است.

چون شناخت از راه صورت یا مفهوم واسطه انجام می‌شود و باید سنجید این صورت تا چه حد از واقع حکایت می‌کند؛ خطا می‌تواند در این نسبت رخ دهد.

یافتن خودِ حالت با تفسیر مفهومیِ علت آن یکسان نیست. حضور حالت می‌تواند حضوری باشد، اما داوری دربارهٔ علت، گزارشی حصولی و خطاپذیر است.

ضعف در توضیح معیار حضوری‌بودن نیست. معیار، حضور خود معلوم و نبود واسطهٔ صورت مفهومی در اصل شناخت است؛ ممکن است شناخت حصولی هم به‌خوبی بیان نشود.

شناسا و معلوم را نام می‌بریم؛ وجود یا نبود واسطهٔ مفهوم/صورت را مشخص می‌کنیم؛ سپس نوع علم را همراه همین شاهد اعلام می‌کنیم.