ترتیب رویدادها
آسیب دیوارهٔ رگ، چسبیدن و فعالشدن پلاکتها، آغاز آبشار انعقاد، تشکیل ترومبین، تبدیل فیبرینوژن به فیبرین و ساخت شبکهٔ لخته.
پلاکتها سد اولیه میسازند؛ رشتههای فیبرین شبکهای ایجاد میکنند که یاختهها و پلاکتها را در لخته نگه میدارد.
سؤال ۱: محرک آغازین
چه رویدادی فرایند بندآمدن خون را در یک رگ شروع میکند؟
پاسخ: آسیب دیواره و نمایانشدن یا آزادشدن عوامل موضعی که پلاکتها و مسیر انعقاد را فعال میکنند.
سؤال ۲: نقش پلاکت
پلاکتها در محل آسیب چه میکنند؟
پاسخ: به ناحیه میچسبند، فعال و تجمع پیدا میکنند و سد پلاکتی اولیه را میسازند.
سؤال ۳: فیبرینوژن و فیبرین
فیبرینوژن محلول به چه مادهای تبدیل میشود؟
پاسخ: به رشتههای نامحلول فیبرین که شبکهٔ لخته را تشکیل میدهند.
سؤال ۴: نقش ترومبین
ترومبین در مرحلهٔ پایانی مهم انعقاد چه نقشی دارد؟
پاسخ: تبدیل فیبرینوژن به فیبرین را انجام میدهد.
سؤال ۵: شبکهٔ لخته
شبکهٔ فیبرین چگونه لخته را پایدار میکند؟
پاسخ: پلاکتها و یاختههای خونی را در شبکه نگه میدارد و سد محکمتری در محل آسیب میسازد.
سؤال ۶: ترتیب مراحل
این سه رویداد را مرتب کنید: تشکیل فیبرین، آسیب رگ، تجمع پلاکت.
پاسخ: آسیب رگ ← تجمع پلاکت ← تشکیل فیبرین.
سؤال ۷: پلاکت یا گلبول قرمز
آیا پلاکت همان گلبول قرمز کوچک است؟
پاسخ: خیر؛ پلاکت قطعهٔ یاختهای دخیل در انعقاد است، در حالی که گلبول قرمز یاختهٔ حملکنندهٔ گازهای تنفسی است.
سؤال ۸: تقویت زنجیرهای
چرا فرایند انعقاد را زنجیره یا آبشار مینامند؟
پاسخ: فعالشدن یک عامل، عامل بعدی را فعال میکند و پاسخ در چند گام تقویت میشود.
سؤال ۹: محدودبودن محل
چرا تشکیل لخته باید عمدتاً به محل آسیب محدود بماند؟
پاسخ: تا خونریزی همان ناحیه متوقف شود و جریان در بخشهای سالم رگ حفظ گردد.
سؤال ۱۰: یافتن خطا
دانشآموز نوشته «فیبرین محلول است و از محل آسیب دور میشود». اصلاح کنید.
پاسخ: فیبرینوژن محلول است؛ فیبرین رشتهای و نامحلول شبکهٔ لخته را در محل میسازد.
چطور خودتصحیح کنی؟
مراحل را با پیکان زمانی بنویس، پلاکت و فیبرین را با دو رنگ جدا کن و تبدیل «پیشمادهٔ محلول به رشتهٔ نامحلول» را صریح در پاسخ بیاور.