۱۰ نمونه سؤال معلوم و مجهول؛
انجام‌دهنده، پذیرا و ساخت فعل را پیدا کن

معلوم است؛ انجام‌دهنده کار، یعنی دانش‌آموز، در جمله حضور دارد و فعل به او نسبت داده شده است.

مجهول است؛ نامه نهاد دستوری جمله شده و انجام‌دهنده ذکر نشده است. «نوشته شد» ساخت مجهول دارد.

«نتیجه اعلام شد.» مفعول جمله معلوم به جایگاه نهاد می‌آید و فعل با صفت مفعولی و «شدن» ساخته می‌شود.

برای نمونه: «باغبانان درختان را کاشتند.» انجام‌دهنده باید از بافت معلوم باشد؛ اگر داده نشده، نمونه پیشنهادی است.

فاعل ممکن است در شناسه فعل نهفته باشد؛ مجهول‌بودن به ساخت فعل و نقش پذیرا مربوط است، نه فقط حذف اسم فاعل.

«پل ساخته خواهد شد.» زمان آینده در جزء کمکی حفظ می‌شود.

مفعولی ندارد که در ساخت مجهول به نهاد تبدیل شود؛ مجهول‌سازی معمولاً بر فعل گذرا تکیه دارد.

فاعل «من» در شناسه «ـم» فعل نهفته است؛ جمله معلوم است، زیرا انجام‌دهنده از شناسه شناخته می‌شود.

وجود «شد» به تنهایی مجهول‌بودن را ثابت نمی‌کند. باید ببینیم جزء پیشین صفت مفعولی از فعل گذراست و جمله انجام کار بر پذیرا را می‌رساند یا تغییر حالت.

فعل گذرا و مفعول را پیدا کن، مفعول را نهاد کن، بن ماضی را به صفت مفعولی تبدیل و «شدن» را در همان زمان و شمار صرف کن.