روش اجرای آزمونک
پیش از نام پدیده، پیکان حرکت و هندسهٔ محل را مشخص کن. آموزش کامل در فرونشست و زمینلغزش آمده است.
۱۰ تمرین تشخیص ناپایداری زمین
سؤال 1
تفاوت جهت غالب حرکت در فرونشست و زمینلغزش چیست؟
پاسخ تشریحی
در فرونشست سطح عمدتاً پایین میرود یا لایهها فشرده میشوند؛ در زمینلغزش توده در راستای دامنه جابهجا میشود.
سؤال 2
چرا ترک سطحی بهتنهایی برای تشخیص پدیده کافی نیست؟
پاسخ تشریحی
ترک در هر دو پدیده ممکن است دیده شود؛ مکان، جهت، شیب، مقطع و سازوکار حرکت باید بررسی شوند.
سؤال 3
برداشت زیاد آب زیرزمینی چگونه میتواند به فرونشست کمک کند؟
پاسخ تشریحی
کاهش فشار آب در مواد تراکمپذیر میتواند فشردگی لایهها و پایینرفتن سطح را افزایش دهد.
سؤال 4
نفوذ آب چگونه میتواند دامنه را ناپایدار کند؟
پاسخ تشریحی
ممکن است وزن توده یا فشار آب منفذی را افزایش و مقاومت برشی را کاهش دهد؛ سازوکار باید با دادهٔ سؤال سازگار باشد.
سؤال 5
عامل زمینهساز و عامل آغازگر چه تفاوتی دارند؟
پاسخ تشریحی
شیب، جنس مواد یا هوازدگی زمینهٔ ناپایداری را میسازند؛ بارش، حفاری یا لرزش میتواند زمان شروع حرکت را رقم بزند.
سؤال 6
ترک کششی در بالای دامنه و برآمدگی در پایین آن چه برداشتی میدهد؟
پاسخ تشریحی
میتواند نشانهٔ حرکت یک توده روی سطح لغزش باشد؛ شکل سطح و جهت جابهجایی باید آن را تأیید کند.
سؤال 7
چرا از یک عکس نمیتوان سرعت حرکت زمین را تعیین کرد؟
پاسخ تشریحی
سرعت به دادهٔ زمانی نیاز دارد؛ مقایسهٔ دورهای، اندازهگیری جابهجایی یا توالی تصاویر لازم است.
سؤال 8
برای لغزشی که آب عامل مهم آن است چه راهکاری با سازوکار همخوان است؟
پاسخ تشریحی
کنترل نفوذ و زهکشی میتواند فشار آب را کاهش دهد؛ طراحی اقدام به بررسی محل و شرایط دامنه نیاز دارد.
سؤال 9
برای فرونشست مرتبط با برداشت آب چه نوع اقدام متناسب است؟
پاسخ تشریحی
مدیریت برداشت و تغذیه و پایش سطح آب و جابهجایی؛ اقدام باید حلقهٔ کاهش فشار و فشردگی را هدف بگیرد.
سؤال 10
ترتیب پاسخ تشخیصی برای یک شکل ناپایداری زمین چیست؟
پاسخ تشریحی
محیط و شیب را توصیف کن، جهت حرکت و لایهها را بخوان، نقش آب و عامل آغازگر را توضیح بده، پدیده را نام ببر و اقدام متناسب پیشنهاد کن.
چکلیست خودتصحیح
- جهت حرکت را پیش از نام پدیده تعیین کردم.
- مکان ترک را در تفسیر آوردم.
- عامل زمینهساز و آغازگر را جدا کردم.
- برای سرعت حرکت به دادهٔ زمانی نیاز دانستم.
- راهکار را به سازوکار تشخیصدادهشده وصل کردم.