۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال زیست / حواس
۱۰ تمرین مسیر حسی

۱۰ نمونه سؤال گیرندهٔ حسی؛
محرک را تا تبدیل و پیام دنبال کن

خود محرک وارد مسیر عصبی نمی‌شود. نقش ساختارهای کمکی، گیرنده و مرکز پردازش را در یک زنجیرهٔ روشن جدا کن.

محرک → گیرنده → پیام

روش اجرای آزمونک

از محرک مستقیم به احساس نپر؛ حلقهٔ تبدیل در گیرنده را بنویس. آموزش در گیرندهٔ حسی و تبدیل محرک آمده است.

۱۰ تمرین مسیر حسی

سؤال 1

وظیفهٔ اصلی گیرندهٔ حسی چیست؟

پاسخ تشریحی

اثر محرک را دریافت و به تغییری تبدیل می‌کند که بتواند در مسیر عصبی به پیام مرتبط شود.

سؤال 2

آیا خود نور، فشار یا مادهٔ شیمیایی وارد دستگاه عصبی می‌شود؟

پاسخ تشریحی

خیر؛ گیرنده اثر انرژی یا ویژگی محرک را به تغییر الکتریکی و پیام عصبی تبدیل می‌کند.

سؤال 3

ساختار کمکی و گیرنده چه تفاوتی دارند؟

پاسخ تشریحی

ساختار کمکی محرک را هدایت، متمرکز یا تنظیم می‌کند؛ گیرنده مرحلهٔ تبدیل محرک را انجام می‌دهد.

سؤال 4

آستانهٔ حسی به چه معناست؟

پاسخ تشریحی

کمینه یا بازه‌ای از شدت محرک که از آن پاسخ ثبت‌شده آغاز می‌شود؛ زیر آستانه لزوماً محرک غایب نیست.

سؤال 5

اگر محرک ثابت بماند اما پاسخ گیرنده در زمان کاهش یابد، چه فرایندی مطرح است؟

پاسخ تشریحی

سازش گیرنده؛ باید ثابت‌بودن محرک و تغییر پاسخ در زمان از داده دیده شود.

سؤال 6

چرا کاهش توجه را نباید خودکار سازش گیرنده نامید؟

پاسخ تشریحی

توجه یک فرایند پردازشی است؛ سازش در سطح گیرنده باید از الگوی پاسخ گیرنده و شرایط آزمایش نتیجه شود.

سؤال 7

میدان گیرنده چه مفهومی دارد؟

پاسخ تشریحی

ناحیه‌ای از محیط یا سطح حسی که تحریک آن بر یاخته یا مسیر عصبی مشخص اثر می‌گذارد.

سؤال 8

در تحلیل چشم، تشکیل تصویر و تحریک گیرنده چه تفاوتی دارند؟

پاسخ تشریحی

ساختارهای نوری تصویر را تشکیل می‌دهند؛ گیرنده‌های نوری اثر نور را به پیام تبدیل می‌کنند و مغز آن را پردازش می‌کند.

سؤال 9

آسیب به یک ساختار کمکی چگونه تحلیل می‌شود؟

پاسخ تشریحی

ابتدا نقش مستقیم آن در هدایت یا تنظیم محرک و سپس اثرش بر رسیدن محرک به گیرنده و پیام را دنبال می‌کنیم.

سؤال 10

زنجیرهٔ کامل پاسخ حسی چیست؟

پاسخ تشریحی

نوع محرک، ساختار کمکی، گیرنده، تغییر در گیرنده، پیام عصبی، مسیر انتقال و مرکز پردازش.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. نوع محرک را دقیق نام بردم.
  2. ساختار کمکی را از گیرنده جدا کردم.
  3. تبدیل محرک را در زنجیره آوردم.
  4. آستانه را با نبود محرک یکی ندانستم.
  5. پردازش مرکزی را از دریافت حسی جدا کردم.