مسیر پایه
محرک ← گیرنده ← نورون حسی یا آوران ← مرکز عصبی و سیناپسها ← نورون حرکتی یا وابران ← ماهیچه یا غدهٔ اثرگذار.
نورون حسی پیام را به مرکز میآورد و نورون حرکتی آن را از مرکز به اثرگذار میبرد؛ جای این دو را از جهت پیکان تشخیص بده.
سؤال ۱: گیرنده
در تماس دست با جسم داغ، نخستین جزء عصبی مسیر چیست؟
پاسخ: گیرندهٔ حسی که تغییر دما یا آسیب بافتی را دریافت و پیام عصبی ایجاد میکند.
سؤال ۲: مسیر آوران
نورون حسی پیام را به کدام سمت میبرد؟
پاسخ: از گیرنده به دستگاه عصبی مرکزی؛ به همین دلیل مسیر آوران نامیده میشود.
سؤال ۳: مسیر وابران
نورون حرکتی چه ارتباطی میسازد؟
پاسخ: پیام را از مرکز عصبی به ماهیچه یا غدهٔ اثرگذار میرساند.
سؤال ۴: اندام اثرگذار
در انعکاس عقبکشیدن دست، اثرگذار چیست؟
پاسخ: ماهیچههای اسکلتی مسئول عقبکشیدن اندام.
سؤال ۵: نقش نخاع
چرا پاسخ میتواند پیش از ادراک کامل آگاهانه آغاز شود؟
پاسخ: پردازش اولیه و فرمان حرکتی میتواند در مدار نخاعی انجام شود، در حالی که پیام حسی به مغز نیز فرستاده میشود.
سؤال ۶: ترتیب اجزا
این اجزا را مرتب کنید: نورون حرکتی، گیرنده، ماهیچه، نورون حسی.
پاسخ: گیرنده ← نورون حسی ← مرکز عصبی ← نورون حرکتی ← ماهیچه.
سؤال ۷: سیناپس
سیناپس در قوس انعکاسی چه نقشی دارد؟
پاسخ: محل انتقال پیام از یک یاختهٔ عصبی به یاختهٔ بعدی یا به اثرگذار است.
سؤال ۸: نورون رابط
اگر در شکل میان نورون حسی و حرکتی نورون دیگری باشد، نقش آن چیست؟
پاسخ: نورون رابط در مرکز عصبی که پیام را میان مسیر حسی و حرکتی پردازش و منتقل میکند.
سؤال ۹: سرعت پاسخ
کوتاهبودن مسیر پردازش آغازین چه مزیتی دارد؟
پاسخ: پاسخ حفاظتی میتواند سریعتر و پیش از تصمیمگیری آگاهانهٔ طولانی آغاز شود.
سؤال ۱۰: یافتن خطا
دانشآموز جهت پیام را «ماهیچه ← نورون حرکتی ← نخاع» رسم کرده است. اصلاح کنید.
پاسخ: فرمان حرکتی از نخاع در نورون حرکتی به سوی ماهیچه میرود.
چطور خودتصحیح کنی؟
پیکان را از محرک آغاز کن، کنار هر نورون «آوران» یا «وابران» بنویس و مرکز عصبی را از محل ادراک آگاهانه جدا نگه دار. پاسخ باید با نام اثرگذار و نوع تغییر آن پایان یابد.