ایهام یا ایهام تناسب؟
دو معنی را بنویس و ببین کدام‌یک با واژهٔ دیگر پیوند دارد

آزمون چهارمرحله‌ای

واژهٔ چندمعنا را پیدا کن، دو معنای شناخته‌شده‌اش را بنویس، معنای سازگار با پیام را تعیین کن و برای معنای دیگر قرینه بجوی. در ایهام تناسب، معنای نامقصود با واژه‌ای در متن شبکهٔ معنایی می‌سازد.

سؤال ۱: ایهام تناسب

در جملهٔ تألیفی «شیرین سخن گفت و فرهاد لبخند زد»، واژهٔ «شیرین» را تحلیل کنید.

سؤال ۲: معنای دوگانه

در «از ماه پرسیدم چرا امشب پنهانی»، اگر گوینده هم ماه آسمان و هم محبوب را در نظر داشته باشد، آرایه چیست؟

سؤال ۳: نبود ایهام

در «کلید در را روی میز گذاشتم»، آیا صرف چندمعنا بودن احتمالی «کلید» ایهام می‌سازد؟

سؤال ۴: تناسب معنای نامقصود

در «شاگرد از پاسخ خود خرسند بود و لب گل کرد»، اگر «گل» به معنای شکفتن لب مقصود و با «خرسند» سازگار باشد، برای ادعای ایهام چه چیزی لازم است؟

سؤال ۵: واژهٔ «دام»

در «صید نگاهت در دام ماند»، دو معنای «دام» را بررسی کنید.

سؤال ۶: فرق با جناس

چرا تکرار دو واژهٔ هم‌آوا با معناهای متفاوت الزاماً ایهام نیست؟

سؤال ۷: قرینهٔ تناسب

در «سرو به پای قامتش ایستاد»، واژه‌های «سرو» و «قامت» چه شبکه‌ای می‌سازند؟

سؤال ۸: پاسخ ناقص

دانش‌آموز فقط نوشته «شیرین ایهام دارد». پاسخ او را کامل کنید.

سؤال ۹: انتخاب نوع

اگر در واژه‌ای فقط یک معنا مقصود باشد و معنای دوم نامقصود با «دریا» و «موج» تناسب بسازد، کدام نوع دقیق‌تر است؟

سؤال ۱۰: روش اثبات

برای اثبات ایهام در پاسخ امتحانی چه سه جزء حداقلی لازم است؟

برگهٔ خودتصحیح

نام آرایه بدون دو معنی نمرهٔ تحلیل را کامل نمی‌کند. برای مرزبندی دقیق به راهنمای ایهام و ایهام تناسب برگرد.