در هر پاسخ چهار جزء را جدا کن: واحد آماری، جامعهٔ هدف، نمونهٔ مشاهدهشده و چارچوب نمونهگیری.
۱. یک مدرسه
موقعیت: از ۸۰ نفرِ انتخابشده میان ۶۰۰ دانشآموز یک مدرسه دربارهٔ خواب پرسیده شد.
پاسخ
واحد: هر دانشآموز؛ جامعه: ۶۰۰ دانشآموز مدرسه؛ نمونه: ۸۰ فرد انتخابشده؛ چارچوب مطلوب: فهرست همان ۶۰۰ نفر.
۲. کتابهای کتابخانه
موقعیت: ۵۰ کتاب از ۲۰۰۰ کتاب کتابخانه برای بررسی آسیب انتخاب شد.
پاسخ
واحد: هر کتاب؛ جامعه: ۲۰۰۰ کتاب؛ نمونه: ۵۰ کتاب بررسیشده.
۳. همهشماری
موقعیت: قد همهٔ ۳۰ دانشآموز یک کلاس اندازهگیری شد. نمونه چیست؟
پاسخ
اگر هدف فقط همان کلاس باشد، همهٔ جامعه بررسی شده و سرشماری است؛ نمونهٔ جداگانهای وجود ندارد.
۴. بازدیدکنندگان سایت
موقعیت: از بازدیدکنندگان یک روز دربارهٔ رضایت پرسیده شد، اما هدف شناخت همهٔ بازدیدکنندگان سال است.
پاسخ
نمونه: پاسخدهندگان همان روز؛ جامعهٔ هدف: بازدیدکنندگان سال؛ یک روز ممکن است فصلها و الگوهای دیگر را نمایندگی نکند.
۵. گیاهچهها
موقعیت: ۲۴ گیاهچه از یک گونه در آزمایش نور استفاده شدند.
پاسخ
واحد: هر گیاهچه؛ نمونه: ۲۴ گیاهچه؛ جامعهٔ قابل تعمیم باید دقیقاً از نظر گونه و شرایط تعریف شود.
۶. کلاسهای یک منطقه
موقعیت: از هر پایه در مدارس منطقه چند کلاس تصادفی انتخاب شد.
پاسخ
جامعه: کلاسها یا دانشآموزان مدارس منطقه، بسته به واحد تحلیل؛ نمونه: کلاسهای انتخابشده و افراد درون آنها. واحد باید پیش از تحلیل روشن شود.
۷. خطای دامنه
موقعیت: از اعضای تیم مدرسه دربارهٔ ورزش همهٔ نوجوانان نتیجه گرفته شد. ایراد چیست؟
پاسخ
نمونه فقط ورزشکاران تیم است و جامعهٔ هدف همهٔ نوجوانان؛ تفاوت دامنه تعمیم را ناموجه میکند.
۸. چارچوب ناقص
موقعیت: جامعه همهٔ خانوادههاست اما انتخاب فقط از فهرست دارندگان تلفن ثابت انجام شد.
پاسخ
چارچوب نمونهگیری خانوادههای بدون تلفن ثابت را حذف میکند و پوشش جامعه ناقص است.
چطور خودتصحیح کنی؟
جمله را با «پرسش دربارهٔ ... است، اما داده از ... جمع شده» بازنویسی کن؛ فاصلهٔ این دو دامنه را آشکار میکند.