۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال · تحلیل مسئله
۸ مسئلهٔ کفایت داده

نمونه سؤال کفایت داده؛
پیش از حل بپرس اطلاعات برای جواب کافی‌اند؟

این آزمونک در همین سایت تألیف شده و برگهٔ رسمی نیست. کافی‌بودن داده به خواسته بستگی دارد؛ ممکن است یک مجموعه برای مقایسه کافی و برای تعیین علت ناکافی باشد.

۸
آزمونک تألیفی تحلیل مسئله

خواسته را دقیق بنویس، داده‌های لازم را فهرست کن و سپس موجود و مفقود را مقایسه کن.

۱. تندی

داده: جسم ۱۰۰ متر حرکت کرده است. آیا برای محاسبهٔ تندی متوسط کافی است؟

پاسخ

خیر؛ علاوه بر مسافت، زمان طی مسیر لازم است.

۲. میانگین

داده: مجموع پنج نمره ۸۰ است. آیا برای میانگین کافی است؟

پاسخ

بله؛ مجموع و تعداد معلوم‌اند، پس میانگین ۸۰÷۵=۱۶ است.

۳. چگالی

داده: جرم جسم ۶۰ گرم است. آیا چگالی تعیین می‌شود؟

پاسخ

خیر؛ حجم جسم نیز لازم است، چون چگالی نسبت جرم به حجم است.

۴. رشد گیاه

داده: گیاه گروه روشن بلندتر شده است. آیا برای نتیجه‌گیری دربارهٔ اثر نور کافی است؟

پاسخ

ناکافی است؛ مقدار اولیه، آب، گونه، دما، مدت و گروه مقایسه باید معلوم یا کنترل شوند.

۵. اعتبار منبع

داده: یک نامه در سال رخداد نوشته شده است. آیا برای معتبر دانستن همهٔ محتوای آن کافی است؟

پاسخ

خیر؛ نویسنده، هدف، مخاطب، دسترسی او به اطلاعات و سازگاری با منابع دیگر نیز لازم‌اند.

۶. فاصلهٔ واقعی

داده: فاصله روی نقشه ۴ سانتی‌متر است. آیا فاصلهٔ واقعی به دست می‌آید؟

پاسخ

خیر؛ مقیاس نقشه لازم است تا اندازهٔ روی نقشه به فاصلهٔ واقعی تبدیل شود.

۷. مقایسهٔ دو گروه

داده: میانگین هر دو گروه ۱۵ است. آیا برای یکسان‌بودن توزیع‌ها کافی است؟

پاسخ

خیر؛ پراکندگی، تعداد داده‌ها و شکل توزیع‌ها ممکن است متفاوت باشند.

۸. رد حکم کلی

داده: برای حکم «همهٔ پرندگان پرواز می‌کنند»، شترمرغ معرفی شده است. آیا برای رد حکم کافی است؟

پاسخ

بله، اگر پرنده‌بودن و پروازنکردن شترمرغ پذیرفته باشد؛ یک مثال نقض معتبر حکم کلی را رد می‌کند.

چطور خودتصحیح کنی؟

برای هر سؤال سه سطر بنویس: خواسته، دادهٔ لازم و دادهٔ موجود. اگر کافی نیست، دقیقاً نام متغیر یا اطلاعات گمشده را ذکر کن.