۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال · درک متن
۸ مخاطب با دلیل

نمونه سؤال مخاطب متن؛
ببین متن با چه کسی و برای چه نیازی حرف می‌زند

این آزمونک در همین سایت تألیف شده و برگهٔ رسمی نیست. پاسخ دربارهٔ مخاطب باید احتمالی و مستند باشد؛ از متن گروه مخاطب، نیاز او و نشانه‌های خطاب را استخراج کن.

۸
آزمونک تألیفی درک متن

قالب پاسخ: «مخاطب محتمل ... است، چون متن ... را توضیح می‌دهد و با عبارت ... او را خطاب می‌کند».

۱. دانش‌آموز جلسهٔ امتحان

متن: پیش از تحویل برگه، شمارهٔ سؤال‌ها و واحد جواب‌های محاسباتی را دوباره کنترل کنید. مخاطب کیست؟

پاسخ

دانش‌آموزی که در جلسهٔ امتحان است؛ «تحویل برگه»، «شمارهٔ سؤال‌ها» و دستور کنترل جواب‌ها نشانه‌اند.

۲. آزمایشگر تازه‌کار

متن: عینک را پیش از برداشتن ظرف بزنید و برچسب ماده را دو بار بخوانید. مخاطب کیست؟

پاسخ

فردی در حال انجام آزمایش، احتمالاً دانش‌آموز آزمایشگاه؛ دستور ایمنی و اشاره به ظرف و برچسب شاهد است.

۳. والدین

متن: به‌جای پرسیدن مداوم نمره، دربارهٔ برنامهٔ امروز و کمکی که فرزندتان نیاز دارد گفت‌وگو کنید. مخاطب کیست؟

پاسخ

والدین یا سرپرستان دانش‌آموز؛ واژهٔ «فرزندتان» و توصیه دربارهٔ شیوهٔ حمایت مستقیم‌اند.

۴. پژوهشگر

متن: پیش از تعمیم نتیجه، اندازهٔ نمونه، شیوهٔ انتخاب افراد و متغیرهای کنترل‌نشده را گزارش کنید. مخاطب کیست؟

پاسخ

پژوهشگر یا نویسندهٔ گزارش علمی؛ واژگان «تعمیم»، «نمونه» و «متغیرهای کنترل‌نشده» دانش پژوهشی را پیش‌فرض می‌گیرند.

۵. خوانندهٔ نقشه

متن: ابتدا راهنما و جهت شمال را پیدا کنید و بعد فاصلهٔ روی نقشه را با مقیاس تبدیل کنید. مخاطب کیست؟

پاسخ

دانش‌آموز یا کاربر نقشه؛ راهنما، شمال و مقیاس ابزارهای مورد نیاز او هستند.

۶. نویسندهٔ پاسخ تشریحی

متن: ادعایتان را در جملهٔ اول بنویسید و در جملهٔ دوم شاهد را به آن پیوند دهید. مخاطب کیست؟

پاسخ

دانش‌آموزی که پاسخ تشریحی می‌نویسد؛ متن ساخت پاسخ و جای ادعا و شاهد را آموزش می‌دهد.

۷. گروه عمومی

متن: این نمایشگاه هر روز از ساعت ده باز است و ورود برای همه آزاد است. مخاطب کیست؟

پاسخ

عموم علاقه‌مندان؛ عبارت «برای همه» و ارائهٔ اطلاعات عمومی بازدید، گروه تخصصی خاصی را هدف نمی‌گیرد.

۸. معلم یا طراح تمرین

متن: برای هر هدف یادگیری یک سؤال کوتاه بسازید و معیار تصحیح را پیش از اجرا بنویسید. مخاطب کیست؟

پاسخ

معلم یا طراح آموزشی؛ «هدف یادگیری»، «سؤال بسازید» و «معیار تصحیح» به وظیفهٔ طراحی و سنجش اشاره دارند.

چطور خودتصحیح کنی؟

گروه مخاطب را نه بیش از حد کلی و نه فردی بنویس؛ سپس یک خطاب مستقیم و یک نشانه از نیاز یا دانش پیش‌فرض او بیاور.