۱۰ سؤال پیوند یونی و کووالانسی؛
ببین الکترون منتقل می‌شود یا میان اتم‌ها به اشتراک می‌ماند

دو مسیر

فلز و نافلز را با شمار الکترون و بار یون بررسی کن؛ میان نافلزها تعداد جفت‌های مشترک و ساختار مولکولی را بسنج.

سؤال ۱: سدیم کلرید

در تشکیل NaCl، الکترون چگونه جابه‌جا می‌شود؟

پاسخ: Na یک الکترون از دست می‌دهد و Na⁺ می‌شود؛ Cl همان الکترون را می‌گیرد و Cl⁻ می‌شود.

سؤال ۲: منیزیم کلرید

از Mg²⁺ و Cl⁻ چه فرمولی ساخته می‌شود؟

پاسخ: MgCl₂؛ دو یون کلرید بار +2 منیزیم را خنثی می‌کنند.

سؤال ۳: آلومینیم اکسید

فرمول خنثی حاصل از Al³⁺ و O²⁻ چیست؟

پاسخ: Al₂O₃؛ 2(+3)+3(−2)=0.

سؤال ۴: کلسیم اکسید

چرا فرمول Ca²⁺ و O²⁻ به صورت CaO نوشته می‌شود؟

پاسخ: نسبت کمینهٔ یون‌ها ۱ به ۱ است و بارها یکدیگر را خنثی می‌کنند.

سؤال ۵: پیوند یگانه

در H₂ چند جفت الکترون مشترک وجود دارد؟

پاسخ: یک جفت؛ دو اتم H یک پیوند کووالانسی یگانه می‌سازند.

سؤال ۶: پیوند دوگانه

مرتبهٔ پیوند میان دو اتم در O₂ چیست؟

پاسخ: دو؛ ساختار لوویس پایه O=O و دارای دو جفت مشترک است.

سؤال ۷: پیوند سه‌گانه

در N₂ چند جفت الکترون میان دو اتم مشترک است؟

پاسخ: سه جفت و پیوند N≡N سه‌گانه است.

سؤال ۸: نوع ترکیب CO₂

CO₂ یونی است یا کووالانسی؟ دلیل کوتاه بنویسید.

پاسخ: کووالانسی؛ اتم‌های نافلز C و O الکترون‌ها را در پیوندها به اشتراک می‌گذارند.

سؤال ۹: رسانایی ترکیب یونی

چرا NaCl جامد رسانایی الکتریکی کمی دارد اما در حالت مذاب رسانا می‌شود؟

پاسخ: در جامد یون‌ها در شبکه ثابت‌اند؛ در مذاب یون‌ها حرکت می‌کنند و بار را جابه‌جا می‌کنند.

سؤال ۱۰: یافتن خطا

دانش‌آموز MgCl₂ را «یک مولکول مجزا با دو پیوند کووالانسی» توصیف کرده است. اصلاح کنید.

پاسخ: MgCl₂ یک ترکیب یونی با شبکه‌ای از Mg²⁺ و Cl⁻ و نسبت ۱ به ۲ است.

چطور خودتصحیح کنی؟

نوع اتم‌ها را بنویس، انتقال یا اشتراک را مشخص کن و در ترکیب یونی جمع بار را صفر بگیر. در کووالانسی، هر خط را دو الکترون بشمار و مرتبهٔ پیوند را کنترل کن.