۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فیزیک
کاربرگ پاسخ‌دار · رسم عدسی

رسم تصویر عدسی؛
دو پرتو اصلی را مستقل بساز

نوع عدسی، محور، کانون‌ها و جای جسم را ثبت کن. دو پرتو اصلی بکش و ویژگی تصویر را از تقاطع واقعی یا امتداد آن‌ها بخوان.

۱۰

روش اجرای کاربرگ

رسم را پیش از معادله کامل کن و چهار ویژگی «محل، حقیقی یا مجازی، مستقیم یا وارونه، اندازه» را جدا گزارش بده. مرور در راهنمای نور و عدسی قرار دارد.

مسیر رسم

نوع عدسی ← F و ۲F ← جای جسم ← دو پرتو ← تقاطع ← ویژگی تصویر

سؤال 1: پرتو موازی در همگرا

پرسش: پرتوی موازی محور پس از عدسی همگرا چگونه می‌رود؟

پاسخ: پس از شکست از کانون دوردست عدسی می‌گذرد.

سؤال 2: پرتو کانونی در همگرا

پرسش: پرتویی که پیش از عدسی همگرا از کانون نزدیک می‌گذرد چگونه خارج می‌شود؟

پاسخ: موازی محور اصلی خارج می‌شود.

سؤال 3: پرتو مرکزی

پرسش: پرتوی عبوری از مرکز نوری عدسی نازک چگونه رسم می‌شود؟

پاسخ: در مدل پرتوهای نزدیک به محور تقریباً بدون انحراف ادامه می‌یابد.

سؤال 4: جسم بیرون ۲F

پرسش: برای عدسی همگرا و جسم بیرون ۲F، تصویر چه ویژگی دارد؟

پاسخ: میان F و ۲F سمت دیگر، حقیقی، وارونه و کوچک‌تر تشکیل می‌شود.

سؤال 5: جسم روی ۲F

پرسش: جسم روی ۲F عدسی همگرا چه تصویری می‌دهد؟

پاسخ: تصویر روی ۲F طرف دیگر، حقیقی، وارونه و هم‌اندازه است.

سؤال 6: میان F و ۲F

پرسش: جسم میان F و ۲F چه تصویری دارد؟

پاسخ: بیرون ۲F سمت دیگر، حقیقی، وارونه و بزرگ‌تر.

سؤال 7: جسم داخل کانون

پرسش: برای جسم میان عدسی همگرا و F، تصویر چیست؟

پاسخ: در سمت جسم، مجازی، مستقیم و بزرگ‌تر؛ امتداد پرتوهای خروجی تصویر را تعیین می‌کند.

سؤال 8: جسم روی کانون

پرسش: اگر جسم روی کانون عدسی همگرا باشد چه می‌شود؟

پاسخ: پرتوهای خروجی موازی‌اند و تصویر محدود در فاصلهٔ متناهی تشکیل نمی‌شود.

سؤال 9: عدسی واگرا

پرسش: عدسی واگرا برای جسم حقیقی معمول چه تصویری می‌سازد؟

پاسخ: در سمت جسم و میان عدسی و کانون، مجازی، مستقیم و کوچک‌تر.

سؤال 10: تشخیص حقیقی

پرسش: چگونه تصویر حقیقی را از مجازی در رسم تشخیص می‌دهی؟

پاسخ: پرتوهای واقعی در محل تصویر حقیقی به هم می‌رسند و می‌توان آن را روی پرده گرفت؛ در تصویر مجازی فقط امتداد پرتوها تقاطع دارد.

خودتصحیح

برای تصویر مجازی امتداد پرتوها را خط‌چین بکش و محل تصویر را با علامت بزرگ‌نمایی کنترل کن. محاسبات در نمونه سؤال معادلهٔ عدسی آمده است.