۲۰ امتحان نهایی / نمونه سوال صفت پیشین و پسین
نمونه سؤال فارسی · صفت

۱۰ نمونه سؤال صفت پیشین و پسین با پاسخ

در هر سؤال ابتدا هسته را پیدا کنید، سپس وابسته‌ها را به پیشین و پسین تقسیم و نوع هر صفت را با دلیل بنویسید. همهٔ عبارت‌ها تألیفی‌اند و پاسخ‌های بازشونده برای خودتصحیح طراحی شده‌اند.

هسته را اول پیدا کن

روش اجرای تمرین

واژه‌ها را جدا از ترکیب تحلیل نکنید. زیر هسته خط بکشید، برای هر وابسته پیکان ذهنی به هسته بزنید و سپس جایگاه و معنا را تعیین کنید.

پاسخ کامل سه جزء دارد:

نام هسته، خود وابسته و نوع آن؛ اگر ممیز وجود دارد، آن را نیز جدا مشخص کنید.

۱. این دو پاسخ روشن

هسته و نوع هر سه وابسته را بنویسید.

پاسخ

هسته «پاسخ» است. «این» صفت اشارهٔ پیشین، «دو» صفت شمارشی پیشین و «روشن» صفت بیانی پسین است.

۲. کدام راه کوتاه؟

نوع «کدام» و «کوتاه» را همراه جایگاه تعیین کنید.

پاسخ

هسته «راه» است. «کدام» صفت پرسشی پیشین و «کوتاه» صفت بیانی پسین است.

۳. چند نکتهٔ تازه

آیا «چند» در این عبارت مقدار دقیق می‌دهد؟ نوع دو وابسته را بنویسید.

پاسخ

هسته «نکته» است. «چند» شمار نامعین می‌رساند و صفت مبهم پیشین است؛ «تازه» صفت بیانی پسین است.

۴. سه جلد کتاب آموزشی

عدد، ممیز، هسته و صفت پسین را جدا کنید.

پاسخ

«سه» عدد یا صفت شمارشی، «جلد» ممیز، «کتاب» هسته و «آموزشی» صفت بیانی پسین است. جلد واحد شمارش کتاب است.

۵. نخستین تمرین دشوار

دو صفت را از نظر جایگاه و معنا تحلیل کنید.

پاسخ

هسته «تمرین» است. «نخستین» ترتیب را نشان می‌دهد و صفت شمارشی ترتیبی پیشین است؛ «دشوار» صفت بیانی پسین است.

۶. دقیق‌ترین پاسخ کلاس

«دقیق‌ترین» چه نوع ساختی دارد و نسبت به هسته کجاست؟

پاسخ

هسته «پاسخ» است. «دقیق‌ترین» صفت عالی است و پیش از هسته آمده؛ «کلاس» پس از هسته رابطهٔ اضافی می‌سازد و صفت بیانی نیست.

۷. آن را برداشتم

آیا «آن» در این جمله صفت اشاره است؟ دلیل دهید.

پاسخ

خیر؛ «آن» همراه اسم و وابستهٔ یک هستهٔ آشکار نیست و خود جای گروه اسمی نشسته است. نقش را باید در همین جمله سنجید.

۸. پاسخ روشن / روشن پاسخ داد

نقش «روشن» را در دو کاربرد مقایسه کنید.

پاسخ

در «پاسخ روشن»، روشن ویژگی اسم و صفت بیانی است. در «روشن پاسخ داد»، روشن به چگونگی انجام فعل مربوط است و صفتِ اسم نیست.

۹. همان چهار پرسش دشوار

گروه را کامل تحلیل کنید.

پاسخ

هسته «پرسش» است؛ «همان» صفت اشارهٔ پیشین، «چهار» صفت شمارشی پیشین و «دشوار» صفت بیانی پسین است.

۱۰. هر دانش‌آموز کوشا

نقش «هر» و «کوشا» را مشخص کنید.

پاسخ

هسته «دانش‌آموز» است. «هر» دامنه‌ای نامعین و فراگیر می‌سازد و صفت مبهم پیشین است؛ «کوشا» صفت بیانی پسین است.

جدول خودتصحیح

معیارکنترل
هستهاسم مرکزی درست انتخاب شده؟
جایگاهپیش یا پس بودن نسبت به هسته سنجیده شده؟
معنااشاره، پرسش، ابهام، شمار یا ویژگی روشن است؟
ممیزواحد شمارش با هسته جابه‌جا نشده؟
بافتنقش واژه از همان جمله تعیین شده؟

تمرین انتقالی

یک گروه اسمی بسازید که صفت اشاره، شمارشی، ممیز، هسته و صفت بیانی داشته باشد. سپس ترتیب اجزا را برچسب بزنید و با حذف هسته بررسی کنید کدام نقش‌ها تغییر می‌کنند.