نمونه سؤال شهرنشینی؛
جمعیت شهر را از سهم شهری جدا کن

سال اول ۴۰۰٬۰۰۰÷۱٬۰۰۰٬۰۰۰=۴۰٪. سال دوم ۵۴۰٬۰۰۰÷۱٬۲۰۰٬۰۰۰=۴۵٪.

بله. جمعیت شهری از ۴۰۰ به ۵۴۰ هزار و سهم آن از ۴۰ به ۴۵ درصد رسیده است.

سهم از ۴۰٪ به ۴۵٪ رسیده، یعنی ۵ واحد درصد افزایش. افزایش نسبی خود شاخص ۵÷۴۰×۱۰۰=۱۲٫۵٪ است؛ این دو عبارت یکی نیستند.

جمعیت شهری از ۵۰۰ به ۷۰۰ هزار افزایش یافته؛ اما سهم شهری از ۵۰٪ به ۳۵٪ کاهش یافته است. رشد مطلق شهر با افزایش نسبت شهرنشینی یکسان نیست.

برای شهرنشینی باید جمعیت شهری را نسبت به جمعیت کل سنجید. در دادهٔ ب، تعداد شهری بیشتر ولی سهم آن کمتر شده است؛ پس نتیجه‌گیری بدون مخرج نادرست است.

کارکرد خدماتی، به‌ویژه آموزشی و درمانی، برجسته است. پاسخ باید به دادهٔ جریان شاغلان یا مراجعه‌کنندگان تکیه کند، نه فقط اندازهٔ شهر.

جمعیت یک شاخص اندازه است؛ تنوع کارکرد به نوع فعالیت‌ها، خدمات و پیوندها مربوط می‌شود. برای نتیجه باید دادهٔ شغلی و خدماتی نیز خوانده شود.

خدمات تخصصی معمولاً مراجعه‌کنندگان را از قلمرو گسترده‌تری جذب می‌کند؛ خدمات روزمره حوزهٔ نزدیک‌تری دارند. نتیجه باید با دادهٔ رفت‌وآمد یا نوع خدمت کنترل شود.

آ؛ سه پیوند مستقیم با ب، ج و د دارد و بیشترین درجهٔ اتصال را در دادهٔ شبکه نشان می‌دهد.

پیوند مستقیم آ–د از بین می‌رود، اما د همچنان از مسیر د–ج–آ متصل است. دسترسی مستقیم و همبندی کل شبکه را باید جدا بررسی کرد.

راهنمای نقشه باید پهنا را به حجم جریان پیوند دهد و مقیاس خطوط روشن باشد. ظاهر پررنگ خط بدون راهنما دلیل کافی نیست.

قلمرو، دوره، واحد یا درصد، و مقدار آغاز و پایان. سپس روند توصیف می‌شود و فقط با دادهٔ تکمیلی دربارهٔ علت صحبت می‌کنیم.