شهرنشینی؛
اندازهٔ شهر را از نقش آن جدا کن

شاخص مورد سنجش را نام ببر

تعداد جمعیت شهری، سهم آن از کل جمعیت و سرعت تغییر، کمیت‌های یکسانی نیستند. عنوان جدول یا نمودار، واحد و مخرج نسبت را پیش از مقایسه بنویس.

سکونتگاه را با چند معیار توصیف کن

جمعیت، تراکم، فعالیت غالب، خدمات و ارتباط با پیرامون را در ردیف‌های جدا بررسی کن. تعریف شهر یا روستا را از یک ویژگی منفرد نتیجه نگیر.

کارکرد را از جریان‌ها تشخیص بده

ورود و خروج کالا، افراد، خدمات و اطلاعات نشان می‌دهد سکونتگاه برای پیرامون چه نقشی دارد. نام کارکرد را با یک شاهد از نقشه یا متن همراه کن.

سلسله‌مراتب را رابطه‌ای بخوان

تعداد سکونتگاه‌ها، اندازه، تنوع خدمات و فاصلهٔ دسترسی را کنار هم بگذار. بزرگ‌تر بودن تنها به معنای وسعت بیشتر نیست؛ معیار داده‌شده را ثابت نگه دار.

شبکهٔ شهری را از گره و پیوند بساز

شهرها را گره و راه‌ها یا جریان‌ها را پیوند در نظر بگیر. تمرکز، پراکندگی و مسیرهای اصلی را از الگوی کل شبکه نتیجه بگیر، نه از یک نقطهٔ منفرد.

رشد شهر و شهرنشینی را جدا کن

افزایش جمعیت یا وسعت یک شهر با افزایش سهم جمعیت شهری در کل جامعه یک تعریف ندارد. صورت و مخرج هر شاخص را بنویس و سپس روند را تفسیر کن.

پیامد را به علت و مکان وصل کن

فشار بر خدمات، تغییر کاربری یا فرصت اقتصادی را با سازوکاری روشن به روند جمعیتی و فضایی مربوط کن. پیامد می‌تواند در مرکز و پیرامون متفاوت باشد.

نقشه و نمودار را با هم کنترل کن

الگوی مکانی نقشه باید با روند عددی نمودار در همان زمان و محدوده سازگار باشد. برای نقشه از راهنمای نقشه‌خوانی و برای روند از راهنمای نمودار استفاده کن.