۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فیزیک / حرکت‌شناسی
۱۰ تمرین حرکت قائم

۱۰ نمونه سؤال سقوط آزاد؛
علامت را یک‌بار انتخاب و حفظ کن

فرمول‌ها ساده‌اند؛ قرارداد علامت و انتخاب بازه نتیجه را تعیین می‌کند. شرایط آغاز را برای هر بخش حرکت جدا بنویس.

محور → داده → رابطه → کنترل

روش اجرای آزمونک

قرارداد علامت را روی شکل بنویس و تا پایان عوض نکن. آموزش در سقوط آزاد آمده است.

۱۰ تمرین حرکت قائم

سؤال 1

در سقوط آزاد با محور مثبت رو به بالا، علامت شتاب گرانش چیست؟

پاسخ تشریحی

منفی؛ چون بردار شتاب رو به پایین و خلاف جهت مثبت انتخابی است.

سؤال 2

رهاشدن جسم چه شرط اولیه‌ای می‌دهد؟

پاسخ تشریحی

سرعت در لحظهٔ آغاز صفر است؛ جسم در لحظه‌های بعد الزاماً ساکن نیست.

سؤال 3

در نقطهٔ اوج پرتاب قائم، سرعت و شتاب چه وضعی دارند؟

پاسخ تشریحی

سرعت لحظه‌ای صفر است اما شتاب همچنان رو به پایین و برابر شتاب گرانش مدل است.

سؤال 4

جسمی از سکون با g=10 m/s² به مدت ۳ ثانیه سقوط می‌کند. تندی آن چقدر است؟

پاسخ تشریحی

v=gt=10×3=۳۰ m/s رو به پایین.

سؤال 5

جابه‌جایی جسم سؤال قبل در ۳ ثانیه چقدر است؟

پاسخ تشریحی

از سکون: ½gt²=½×10×9=۴۵ متر رو به پایین.

سؤال 6

جسمی با سرعت ۲۰ m/s رو به بالا و g=10 m/s² پرتاب می‌شود. زمان رسیدن به اوج چیست؟

پاسخ تشریحی

در اوج v=0؛ بنابراین 0=20−10t و t=2 s.

سؤال 7

حداکثر ارتفاع نسبت به نقطهٔ پرتاب در سؤال قبل چقدر است؟

پاسخ تشریحی

v²=v₀²−2gΔy؛ پس 0=400−20Δy و Δy=20 m.

سؤال 8

چرا حرکت بالا و پایین را گاهی به دو بازه تقسیم می‌کنیم؟

پاسخ تشریحی

جهت سرعت در اوج عوض می‌شود و شرایط آغاز هر بخش روشن‌تر می‌شود؛ شتاب در هر دو بخش رو به پایین می‌ماند.

سؤال 9

اگر معادلهٔ مکان دو جواب زمانی مثبت بدهد، چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟

پاسخ تشریحی

جسم ممکن است هنگام صعود و نزول از یک مکان عبور کند؛ هر ریشه باید با بازه و داستان حرکت کنترل شود.

سؤال 10

الگوی کامل حل سقوط آزاد چیست؟

پاسخ تشریحی

مدل و بازه را تعیین کن، محور و مبدأ را بنویس، شرایط اولیه و شتاب علامت‌دار را ثبت کن، رابطهٔ مناسب را حل و ریشه را فیزیکی تفسیر کن.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. جهت مثبت و مبدأ را مشخص کردم.
  2. رهاشدن را فقط شرط سرعت آغاز دانستم.
  3. در اوج، سرعت را صفر و شتاب را غیرصفر گرفتم.
  4. ریشهٔ زمانی را با مسیر حرکت سنجیدم.
  5. واحد و جهت پاسخ را نوشتم.