روش اجرای آزمونک
وضع موجود، هدف و مانع را بنویس؛ سپس راهبرد را بر اساس ساختار مسئله انتخاب و با بازخورد کنترل کن. آموزش در تفکر، حل مسئله و تصمیمگیری آمده است.
۱۰ تمرین راهبرد و تصمیم
سؤال 1
در آغاز حل مسئله چه سه جزء باید روشن شوند؟
پاسخ تشریحی
وضعیت فعلی، هدف و مانع یا فاصلهٔ میان آنها؛ بدون بازنمایی درست، راهبرد ممکن است مسئلهٔ دیگری را حل کند.
سؤال 2
تفاوت الگوریتم و راهبرد ابتکاری چیست؟
پاسخ تشریحی
الگوریتم روش گامبهگام با تضمین پاسخ در صورت اجرای درست است؛ ابتکار سریعتر و انعطافپذیرتر ولی بدون تضمین است.
سؤال 3
فردی همیشه از روش قبلی استفاده میکند، حتی وقتی مسئله ساختار متفاوت دارد. چه مانعی دیده میشود؟
پاسخ تشریحی
مجموعهٔ ذهنی یا گیرکردن در راهبرد آشنا؛ باید ساختار تازه و راههای جایگزین بررسی شوند.
سؤال 4
ندیدن کاربرد تازه برای یک شیء بهجز کاربرد معمول آن چه نام دارد؟
پاسخ تشریحی
ثبات کارکردی؛ بازنمایی شیء به کارکرد رایج محدود شده و مانع راهحل تازه میشود.
سؤال 5
چرا شکستن مسئلهٔ بزرگ به هدفهای میانی مفید است؟
پاسخ تشریحی
فاصلهٔ فعلی تا هدف را قابل مدیریت میکند و امکان بازخورد و اصلاح راهبرد در هر مرحله را میدهد.
سؤال 6
در تصمیمگیری میان دو گزینه، چرا معیار باید پیش از انتخاب روشن شود؟
پاسخ تشریحی
اگر معیار پس از انتخاب ساخته شود ممکن است فقط گزینهٔ دلخواه را توجیه کند؛ وزن معیارها مقایسه را منظمتر میکند.
سؤال 7
فرد فقط شواهد موافق گزینهٔ محبوبش را میبیند. چه خطایی رخ داده است؟
پاسخ تشریحی
سوگیری تأییدی؛ باید فعالانه شاهد مخالف و هزینههای گزینه را نیز جستوجو کند.
سؤال 8
تفاوت پیامد کوتاهمدت و بلندمدت در تصمیم چیست؟
پاسخ تشریحی
یک گزینه ممکن است سود فوری و هزینهٔ دیرتر داشته باشد؛ هر دو افق باید جدا و با احتمال پیامدها سنجیده شوند.
سؤال 9
اگر راهحل شکست خورد، بازخورد چگونه استفاده میشود؟
پاسخ تشریحی
مرحلهٔ خطا، فرض نادرست یا معیار نامناسب را پیدا میکنیم و بازنمایی یا راهبرد را اصلاح میکنیم، نه اینکه فقط همان گامها را تکرار کنیم.
سؤال 10
ساختار پاسخ موقعیتمحور حل مسئله چیست؟
پاسخ تشریحی
مسئله و هدف، مانع، راهبرد انتخابی، دلیل تناسب، اجرای مرحلهای و کنترل نتیجه.
چکلیست خودتصحیح
- وضعیت فعلی، هدف و مانع را روشن کردم.
- الگوریتم را با ابتکار یکی نگرفتم.
- مجموعهٔ ذهنی و ثبات کارکردی را بررسی کردم.
- معیارها و پیامدهای زمانی را پیش از انتخاب نوشتم.
- با بازخورد، راهبرد یا بازنمایی را اصلاح کردم.