روش حل این کاربرگ
سه چیز را در هر سؤال جدا کن: ساختار درگیر، جهت پیام و رویدادی که در غشا یا سیناپس رخ میدهد. برای مرور پایه از راهنمای تنظیم عصبی استفاده کن.
محرک ← گیرنده ← مسیر حسی ← پردازش ← مسیر حرکتی ← پاسخ
سؤال 1: مسیر پیام
پرسش: اجزای یک پاسخ عصبی را از تغییر محیط تا اندام پاسخدهنده مرتب کن.
پاسخ: محرک یا تغییر ← گیرندهٔ حسی ← نورون حسی ← مرکز پردازش ← نورون حرکتی ← ماهیچه یا غدهٔ پاسخدهنده. هر پیکان باید انتقال پیام یا ایجاد پاسخ را نشان دهد.
سؤال 2: ساختار نورون
پرسش: دندریت و آکسون را از نظر نقش مقایسه کن.
پاسخ: دندریتها معمولاً پیام را به سوی جسم یاختهای دریافت میکنند و آکسون پیام را از جسم یاختهای به سوی یاختهٔ بعدی میبرد؛ جهت را باید با مسیر واقعی شکل کنترل کرد.
سؤال 3: پتانسیل آرامش
پرسش: در حالت آرامش، چرا دو سوی غشای نورون اختلاف بار دارند؟
پاسخ: توزیع یونها در دو سوی غشا یکسان نیست و نفوذپذیری انتخابی غشا همراه با فعالیت انتقالدهندهها این اختلاف را حفظ میکند.
سؤال 4: آستانه
پرسش: رسیدن محرک به آستانه چه پیامدی دارد؟
پاسخ: اگر تغییر غشا به آستانه برسد، پتانسیل عمل آغاز میشود. افزایش بیشتر شدت محرک، دامنهٔ هر پتانسیل عمل را دلخواه بزرگ نمیکند و میتواند بسامد پیامها را تغییر دهد.
سؤال 5: دپلاریزاسیون
پرسش: ورود یون مثبت در مرحلهٔ بالاروندهٔ پتانسیل عمل چه اثری دارد؟
پاسخ: داخل غشا را نسبت به بیرون مثبتتر میکند و اختلاف پتانسیل در جهت دپلاریزاسیون تغییر میکند.
سؤال 6: انتشار یکطرفه
پرسش: چرا پیام در امتداد آکسون معمولاً به عقب بازنمیگردد؟
پاسخ: بخشی که تازه پتانسیل عمل داشته وارد دورهٔ تحریکناپذیری نسبی یا مطلق میشود؛ بنابراین بخش جلویی آمادهتر از بخش پشتی برای ایجاد پیام بعدی است.
سؤال 7: سیناپس
پرسش: ترتیب رویدادهای یک سیناپس شیمیایی را بنویس.
پاسخ: رسیدن پیام به پایانهٔ آکسون، آزادشدن ناقل عصبی، انتشار در شکاف، اتصال به گیرندهٔ غشای پسسیناپسی و تغییر فعالیت یاختهٔ بعدی.
سؤال 8: انتقال شیمیایی
پرسش: چرا نمیتوان گفت ناقل عصبی از داخل آکسون وارد نورون بعدی میشود؟
پاسخ: ناقل از پایانهٔ پیشسیناپسی در شکاف آزاد میشود و به گیرندهٔ غشای یاختهٔ پسسیناپسی متصل میشود؛ دو یاخته پیوستگی سیتوپلاسمی مستقیم ندارند.
سؤال 9: قوس انعکاسی
پرسش: ویژگی پاسخ انعکاسی را بدون نادیدهگرفتن مغز توضیح بده.
پاسخ: پردازش اولیهٔ پاسخ میتواند در نخاع انجام شود و پاسخ سریع شکل گیرد، اما پیامهای حسی همزمان میتوانند به بخشهای بالاتر دستگاه عصبی برسند و آگاهی ایجاد کنند.
سؤال 10: تحلیل اختلال
پرسش: اگر گیرندههای ناقل عصبی روی یاختهٔ پسسیناپسی مسدود شوند، چه رخ میدهد؟
پاسخ: ناقل ممکن است آزاد شود، اما پیام را به تغییر مؤثر در غشای پسسیناپسی تبدیل نمیکند؛ پس انتقال در همان سیناپس کاهش مییابد یا متوقف میشود.
کنترل پاسخ
جهت پیام را با شکل کنترل کن، تغییر ولتاژ را با حرکت یون یکی ندان و در سیناپس دو غشا و شکاف را جدا بنویس. برای تمرین مسیر کوتاهتر از نمونه سؤال قوس انعکاسی کمک بگیر.