۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال فارسی / پیوند جمله
۱۰ تمرین نقش «و»

۱۰ نمونه سؤال واو عطف و ربط؛
دو سوی پیوند را کامل بازسازی کن

خود «و» نوعش را نشان نمی‌دهد. هسته‌ها، نقش‌ها و فعل‌های دو طرف را پیدا کن و سپس سطح پیوند را تعیین کن.

گروه و گروه / جمله و جمله

روش اجرای آزمونک

دو سوی کامل «و» را پیدا و فعل‌های آشکار یا حذف‌شده را بازسازی کن. آموزش در واو عطف و ربط آمده است.

۱۰ تمرین سطح پیوند

سؤال 1

در «علی و رضا آمدند»، «و» چه نوعی است؟

پاسخ تشریحی

واو عطف؛ دو اسم هم‌نقش در جایگاه نهاد را پیوند داده است.

سؤال 2

در «باران بارید و هوا خنک شد»، «و» چه نوعی است؟

پاسخ تشریحی

واو ربط؛ دو جمله با فعل و گزارهٔ مستقل را به هم پیوند داده است.

سؤال 3

در «کتاب و دفتر را خریدم»، دو سوی پیوند چه هستند؟

پاسخ تشریحی

دو گروه اسمی هم‌نقش در جایگاه مفعول؛ پس «و» عطف است.

سؤال 4

در «به خانه رفتم و استراحت کردم»، با وجود نهاد مشترک نوع «و» چیست؟

پاسخ تشریحی

واو ربط؛ دو گزارهٔ «من رفتم» و «من استراحت کردم» را پیوند می‌دهد و نهاد دوم حذف شده است.

سؤال 5

چرا نزدیک‌ترین دو واژه به «و» همیشه دو سوی واقعی آن نیستند؟

پاسخ تشریحی

ممکن است هر سوی پیوند یک گروه کامل یا جمله باشد؛ مرز را باید از هسته، نقش و فعل پیدا کرد.

سؤال 6

فعل محذوف چگونه بر تشخیص اثر می‌گذارد؟

پاسخ تشریحی

با بازسازی فعل حذف‌شده ممکن است بخش دوم یک جملهٔ مستقل آشکار شود و «و» ربط تشخیص داده شود.

سؤال 7

در «دانش‌آموز کوشا و منظم موفق شد»، «و» چیست؟

پاسخ تشریحی

واو عطف؛ دو صفت هم‌پایهٔ «کوشا» و «منظم» را برای یک هسته پیوند می‌دهد.

سؤال 8

آیا طول دو سوی «و» معیار تشخیص عطف و ربط است؟

پاسخ تشریحی

خیر؛ یک گروه می‌تواند بلند و یک جمله کوتاه باشد. سطح دستوری و وجود گزاره معیار است.

سؤال 9

در زنجیره‌ای با چند «و» از کجا شروع می‌کنیم؟

پاسخ تشریحی

از نزدیک‌ترین واحدهای هم‌سطح، آن‌ها را گروه‌بندی می‌کنیم و سپس پیوند بزرگ‌تر را می‌سنجیم.

سؤال 10

قالب کامل پاسخ برای نوع «و» چیست؟

پاسخ تشریحی

دو سوی کامل پیوند را بنویس، هسته و فعل‌های آشکار یا محذوف را مشخص کن، سطح گروه یا جمله را تعیین و سپس نوع را با دلیل نام ببر.

چک‌لیست خودتصحیح

  1. دو سوی کامل پیوند را جدا کردم.
  2. فعل‌های آشکار و محذوف را شمردم.
  3. هم‌نقشی دو گروه را سنجیدم.
  4. طول عبارت را معیار نگرفتم.
  5. نوع «و» را همراه دلیل نوشتم.