روش اجرای آزمونک
میان دیدن، یادگرفتن و اجراکردن فاصله بگذار و چهار حلقهٔ توجه، یادسپاری، بازتولید و انگیزش را بررسی کن. آموزش در یادگیری مشاهدهای و الگوبرداری آمده است.
۱۰ تمرین تحلیل الگوبرداری
سؤال 1
تماشای یک رفتار بدون توجه کافی چرا به یادگیری کامل نمیانجامد؟
پاسخ تشریحی
اطلاعات لازم بهدرستی انتخاب و رمزگردانی نمیشود؛ توجه نخستین حلقهٔ یادگیری مشاهدهای است.
سؤال 2
فرد رفتار الگو را دیده ولی بعداً جزئیات را به یاد نمیآورد. کدام فرایند ضعیف بوده است؟
پاسخ تشریحی
یادسپاری یا نگهداری؛ مشاهده باید به بازنمایی ذهنی قابل بازیابی تبدیل شود.
سؤال 3
فرد مراحل را میداند ولی مهارت حرکتی اجرای آن را ندارد. چه فاصلهای وجود دارد؟
پاسخ تشریحی
یادگیری شناختی رخ داده، اما توان بازتولید رفتار کافی نیست؛ تمرین و بازخورد لازم است.
سؤال 4
دیدن پاداشگرفتن الگو چه اثری میتواند داشته باشد؟
پاسخ تشریحی
تقویت جانشینی میتواند انتظار پیامد و انگیزهٔ اجرای رفتار مشابه را افزایش دهد.
سؤال 5
اگر الگو تنبیه شود، آیا مشاهدهگر حتماً چیزی یاد نگرفته است؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ ممکن است رفتار را آموخته باشد اما به دلیل انتظار پیامد آن را اجرا نکند. یادگیری و عملکرد یکی نیستند.
سؤال 6
چه ویژگیهایی میتوانند توجه به الگو را بیشتر کنند؟
پاسخ تشریحی
برجستگی، اعتبار، شباهت مرتبط، مهارت و اهمیت الگو برای هدف مشاهدهگر؛ اثر هر عامل به موقعیت بستگی دارد.
سؤال 7
چرا توضیح کلامی همراه نمایش مفید است؟
پاسخ تشریحی
نشانههای مهم و توالی مراحل را روشن و رمزگردانی را آسان میکند، بهویژه وقتی رفتار پیچیده است.
سؤال 8
نقش تمرین در الگوبرداری چیست؟
پاسخ تشریحی
بازتولید را ممکن میکند و بازخورد، فاصلهٔ اجرای فرد با الگو را آشکار میسازد.
سؤال 9
آیا تقلید دقیق تنها نتیجهٔ یادگیری مشاهدهای است؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ فرد میتواند قاعده یا راهبرد را استخراج و آن را در موقعیت تازه با تعدیل اجرا کند.
سؤال 10
برای تحلیل یک موقعیت الگوبرداری چه زنجیرهای مینویسیم؟
پاسخ تشریحی
الگو و رفتار، توجه، یادسپاری، توان بازتولید، پیامد مشاهدهشده، انگیزش و اجرای نهایی.
چکلیست خودتصحیح
- الگو و رفتار هدف را مشخص کردم.
- توجه و یادسپاری را جدا بررسی کردم.
- دانستن رفتار را با توان اجرای آن یکی نگرفتم.
- پیامد جانشینی و انگیزش را وارد تحلیل کردم.
- یادگیری را فقط از اجرای فوری نتیجه نگرفتم.