۱۰ نمونه سؤال زنجیره و شبکهٔ غذایی؛
پیکان را از منبع خوراک به مصرف‌کننده بخوان

شبکهٔ فرضی کاربرگ

گیاه → ملخ → قورباغه → مار؛ گیاه → موش → مار؛ و ملخ → پرنده. پاسخ‌ها بر اساس همین پیکان‌ها هستند.

سؤال ۱: تولیدکننده

در شبکهٔ فرضی کدام جاندار تولیدکننده است؟

پاسخ: گیاه؛ مسیر ورود انرژی به بخش زندهٔ شبکه از آن آغاز می‌شود.

سؤال ۲: مصرف‌کنندهٔ نخستین

ملخ و موش در مسیرهای نوشته‌شده چه سطحی دارند؟

پاسخ: چون مستقیماً از گیاه تغذیه می‌کنند، مصرف‌کنندهٔ نخستین‌اند.

سؤال ۳: استخراج زنجیره

یک زنجیرهٔ چهارسطحی از شبکه بنویسید.

پاسخ: گیاه → ملخ → قورباغه → مار.

سؤال ۴: رژیم مار

مار در شبکه از چه منابعی ماده و انرژی دریافت می‌کند؟

پاسخ: از قورباغه و موش، چون پیکان هر دو به سوی مار است.

سؤال ۵: جهت پیکان

پیکان گیاه → ملخ به چه معناست؟

پاسخ: ماده و انرژی موجود در گیاه با خورده‌شدن به ملخ منتقل می‌شود؛ پیکان صرفاً جهت حرکت جاندار نیست.

سؤال ۶: یک جاندار، دو سطح

آیا یک جاندار در شبکه‌های پیچیده همیشه فقط یک سطح تغذیه‌ای دارد؟

پاسخ: لزوماً خیر؛ اگر از منابع واقع در سطح‌های متفاوت تغذیه کند، جایگاه آن به مسیر انتخاب‌شده وابسته می‌شود.

سؤال ۷: کاهش ملخ

اگر جمعیت ملخ کاهش یابد، کدام دو مصرف‌کننده مستقیماً غذای کمتری از این مسیر دارند؟

پاسخ: قورباغه و پرنده، چون مستقیماً از ملخ تغذیه می‌کنند.

سؤال ۸: مسیر جایگزین

چرا وجود موش می‌تواند وابستگی مار به مسیر ملخ را کمتر کند؟

پاسخ: موش منبع غذایی جایگزین برای مار است؛ شبکه چند مسیر انتقال دارد.

سؤال ۹: حذف تولیدکننده

کاهش شدید گیاه چه اثری بر شبکه دارد؟

پاسخ: ورودی ماده و انرژی برای ملخ و موش کم می‌شود و اثر می‌تواند در سطوح بالاتر نیز گسترش یابد.

سؤال ۱۰: نقش تجزیه‌کننده

تجزیه‌کنندگان چگونه با چرخهٔ ماده ارتباط دارند؟

پاسخ: مواد آلی بقایا را تجزیه و مواد را به شکل‌های قابل بازگشت به محیط تبدیل می‌کنند؛ انرژی مانند ماده چرخهٔ بسته ندارد.

چطور خودتصحیح کنی؟

هر زنجیره را از تولیدکننده شروع کن، بالای هر پیکان بنویس «انتقال ماده و انرژی» و برای پیش‌بینی جمعیتی ابتدا اثر مستقیم و سپس مسیرهای جایگزین را بررسی کن.