۱۰ نمونه سؤال هرم انرژی؛
سطح تغذیه‌ای، واحد و سهم انتقال را مرحله‌به‌مرحله بخوان

قاعدهٔ این کاربرگ

اعداد و درصدهای سؤال‌ها فرضی‌اند. انرژی در هر انتقال بخشی به سطح بعد می‌رسد و بخشی در فعالیت‌ها و به صورت گرما از دسترس آن سطح خارج می‌شود.

سؤال ۱: پایهٔ هرم

کدام گروه در پایهٔ هرم انرژی قرار می‌گیرد؟

پاسخ: تولیدکنندگان، چون انرژی ورودی را به مواد آلی قابل استفاده در شبکه وارد می‌کنند.

سؤال ۲: سطح دوم

گیاه → خرگوش → روباه داده شده است. خرگوش در کدام سطح قرار دارد؟

پاسخ: مصرف‌کنندهٔ نخستین و سطح تغذیه‌ای پس از تولیدکننده.

سؤال ۳: محاسبهٔ انتقال

اگر تولیدکنندگان 8000 kJ انرژی و انتقال به سطح بعد 10% باشد، انرژی مصرف‌کنندهٔ نخستین چقدر است؟

پاسخ: 8000×0.10=800 kJ.

سؤال ۴: دو انتقال

با همان نسبت 10%، انرژی مصرف‌کنندهٔ دوم پس از سطح 800 kJ چقدر می‌شود؟

پاسخ: 800×0.10=80 kJ.

سؤال ۵: درصد انتقال مجهول

از 5000 kJ یک سطح، 400 kJ به سطح بعد رسیده است. درصد انتقال را بیابید.

پاسخ: 400÷5000×100=8%.

سؤال ۶: کاهش انرژی

چرا انرژی سطح‌های بالاتر معمولاً کمتر است؟

پاسخ: همهٔ ماده خورده یا جذب نمی‌شود و بخشی از انرژی جذب‌شده در فعالیت‌های زیستی مصرف و به صورت گرما پراکنده می‌شود.

سؤال ۷: واحد نمودار

چرا پیش از مقایسهٔ دو هرم باید واحد محور یا عددها را خواند؟

پاسخ: ممکن است یکی انرژی، دیگری زیست‌توده یا تعداد را نشان دهد؛ شکل مشابه الزاماً کمیت یکسان ندارد.

سؤال ۸: انرژی و ماده

تفاوت کلی مسیر انرژی و ماده در بوم‌سازگان چیست؟

پاسخ: انرژی جریان می‌یابد و بخشی به صورت گرما پراکنده می‌شود، اما اتم‌های ماده می‌توانند با کمک فرایندهای زیستی و غیرزیستی دوباره وارد چرخه شوند.

سؤال ۹: نقش تجزیه‌کننده

تجزیه‌کنندگان چگونه به چرخهٔ ماده کمک می‌کنند؟

پاسخ: بقایا و مواد دفعی را تجزیه و مواد را به شکل‌هایی بازمی‌گردانند که دوباره در محیط و زنجیره‌ها به کار رود.

سؤال ۱۰: اثر کوتاه‌شدن زنجیره

چرا رسیدن انرژی به انسان از خوردن تولیدکننده می‌تواند انتقال‌های کمتری از مسیر تولیدکننده → گیاه‌خوار → انسان داشته باشد؟

پاسخ: مسیر نخست یک سطح انتقال کمتر دارد و در نتیجه یک مرحلهٔ اتلاف میان‌سطحی حذف می‌شود؛ مقدار دقیق به دادهٔ سؤال وابسته است.

چطور خودتصحیح کنی؟

سطح‌ها را شماره بزن، واحد را کنار هر عدد نگه دار و درصد را پیش از ضرب به اعشار تبدیل کن. در پاسخ مفهومی، «گرما» را برای انرژی و «بازگشت به محیط» را برای ماده جدا بنویس.