۲۰ امتحان نهایی / زیست · تغییر جمعیت
تنوع، محیط، تولیدمثل، نسل

انتخاب طبیعی و سازش؛
تغییر را در جمعیت و طی نسل‌ها دنبال کن

فرد برای نیازش صفت تازه تولید نمی‌کند. تنوع از پیش موجود، محیط، تفاوت در موفقیت تولیدمثلی و انتقال صفات را مرحله‌به‌مرحله بررسی کن تا تغییر جمعیت روشن شود.

Δf

واحد تحلیل را جمعیت بگیر

افراد زنده می‌مانند یا تولیدمثل می‌کنند، اما فراوانی صفات در جمعیت و طی نسل‌ها تغییر می‌کند. پاسخ را با تغییر آگاهانهٔ یک فرد توضیح نده.

تنوع را پیش از فشار انتخاب بنویس

افراد جمعیت در ویژگی‌هایی تفاوت دارند. مشخص کن کدام تفاوت در سؤال مطرح است و آیا می‌تواند به نسل بعد منتقل شود؛ هر تفاوت ظاهری الزاماً ارثی نیست.

کارت تحلیل انتخاب طبیعی

تنوع ارثی ← عامل محیطی ← تفاوت عملکرد ← بقا/تولیدمثل ← انتقال ← نسل بعد ← تغییر فراوانی

محیط را عامل انتخاب بدان، نه سازندهٔ هدفمند صفت

شرایط محیطی باعث می‌شود برخی تفاوت‌های موجود پیامد متفاوتی داشته باشند. جملهٔ «جاندار چون نیاز داشت تغییر کرد» زنجیرهٔ علمی را حذف می‌کند.

بقا را تا تولیدمثل ادامه بده

زنده‌ماندن وقتی به تغییر نسل بعد مربوط می‌شود که بر انتقال ویژگی اثر بگذارد. تعداد زاده‌ها و موفقیت رسیدن آن‌ها به تولیدمثل را نیز در صورت وجود داده بررسی کن.

شایستگی را نسبی و وابسته به محیط ببین

یک ویژگی ممکن است در محیطی مزیت و در شرایطی دیگر هزینه داشته باشد. «بهتر» را بدون نام‌بردن محیط و معیار موفقیت به کار نبر.

سازش را با عادت فردی یکی ندان

تغییر کوتاه‌مدت عملکرد یک فرد و ویژگی‌ای که در نسل‌های جمعیت شکل گرفته دو مقیاس متفاوت‌اند. زمان و قابلیت انتقال را برای تفکیک بررسی کن.

مقاومت را درست روایت کن

اگر برخی افراد پیش از مواجهه تفاوت مؤثر داشته‌اند، عامل محیطی سهم نسبی آن‌ها را در نسل بعد تغییر می‌دهد. عامل انتخاب را علت مستقیم و هدفمند ایجاد همان تغییر معرفی نکن.

نمودار فراوانی را با مخرج ثابت بخوان

تعداد و نسبت یک ویژگی یکسان نیستند. اندازهٔ کل جمعیت، زمان نمونه‌گیری و تعداد نسل‌ها را کنار محورهای نمودار بنویس.

یک همبستگی را علت قطعی ندان

افزایش هم‌زمان یک عامل محیطی و یک صفت سرنخ است. برای ادعای سازوکار، شواهد انتقال، تفاوت موفقیت و حذف توضیح‌های رقیب را بررسی کن.

پاسخ را با هفت حلقه کامل کن

تنوع، وراثت، فشار محیط، تفاوت عملکرد، تولیدمثل، انتقال و تغییر فراوانی را در یک بند جهت‌دار بیاور. برای منشأ تغییر به جهش و تغییر توالی و برای داده‌های جمعیت به رشد جمعیت مراجعه کن.