روش اجرای آزمونک
رخنمود غالب را یک ژننمود قطعی فرض نکن. آموزش در ژننمود و رخنمود آمده است.
۱۰ تمرین غالب و مغلوب
سؤال 1
ژننمود و رخنمود چه تفاوتی دارند؟
پاسخ تشریحی
ژننمود ترکیب دگرههای فرد و رخنمود ویژگی قابل مشاهده یا گزارش در شرایط دادهشده است.
سؤال 2
هموزیگوت و هتروزیگوت را تعریف کنید.
پاسخ تشریحی
هموزیگوت دو دگرهٔ یکسان و هتروزیگوت دو دگرهٔ متفاوت برای یک جایگاه دارد.
سؤال 3
در غالبیت کامل، رخنمود مغلوب چه ژننمودی دارد؟
پاسخ تشریحی
هموزیگوت مغلوب، مانند aa در قرارداد A/a.
سؤال 4
فردی با رخنمود غالب چه ژننمودهایی میتواند داشته باشد؟
پاسخ تشریحی
AA یا Aa؛ بدون شاهد نسلها نمیتوان یکی را قطعی دانست.
سؤال 5
دو والد با رخنمود غالب فرزند مغلوب دارند. دربارهٔ والدها چه نتیجهای میگیریم؟
پاسخ تشریحی
هر دو باید دگرهٔ مغلوب داده باشند، پس در مدل ساده هر دو هتروزیگوت Aa هستند.
سؤال 6
آمیزش Aa × Aa چه نسبت ژننمودی میدهد؟
پاسخ تشریحی
۱ AA : ۲ Aa : ۱ aa؛ نسبت رخنمودی در غالبیت کامل ۳ غالب به ۱ مغلوب است.
سؤال 7
چرا غالببودن به معنای فراوانتر یا بهتر بودن نیست؟
پاسخ تشریحی
غالبیت فقط نحوهٔ بروز دگره در فرد هتروزیگوت را توصیف میکند، نه ارزش یا فراوانی جمعیتی.
سؤال 8
آیا جدول آمیزش پیش از تعیین ژننمود والدها معتبر است؟
پاسخ تشریحی
خیر؛ نخست باید حالتهای قطعی یا ممکن والدها از شواهد مشخص و سپس جدول برای هر حالت ساخته شود.
سؤال 9
اگر والد غالب ژننمود نامشخص داشته باشد، پاسخ چگونه نوشته میشود؟
پاسخ تشریحی
حالتهای AA و Aa را جدا و نتیجهٔ هر آمیزش را مشروط گزارش میکنیم.
سؤال 10
الگوی کامل حل یک سؤال غالب و مغلوب چیست؟
پاسخ تشریحی
صفت و دگرهها را تعریف کن، قرارداد نماد بساز، رخنمودها را به ژننمودهای ممکن ترجمه، از شواهد نسل استفاده و سطح قطعیت را بنویس.
چکلیست خودتصحیح
- قرارداد نماد را پیش از حل تعریف کردم.
- ژننمود را از رخنمود جدا کردم.
- برای رخنمود غالب دو حالت ممکن دیدم.
- ژننمود والدها را پیش از جدول تعیین کردم.
- نتیجهٔ قطعی را از حالت ممکن جدا نوشتم.