۲۰ امتحان نهایی / زیست · ژنتیک
دگره، ژن‌نمود، رخ‌نمود

ژن‌نمود و رخ‌نمود؛
آنچه در دگره‌هاست را از آنچه دیده می‌شود جدا کن

یک رخ‌نمود غالب می‌تواند بیش از یک ژن‌نمود داشته باشد. نمادها را تعریف کن، هر ادعا را با والد یا فرزند شاهددار کن و میان حالت قطعی و ممکن فرق بگذار.

ژن‌نمود → رخ‌نمود

صفت و حالت‌های آن را دقیق نام ببر

پیش از نمادگذاری مشخص کن کدام ویژگی بررسی می‌شود و حالت‌های مشاهده‌شده چیست. چند صفت را در یک نماد مخلوط نکن.

برای دگره‌ها قرارداد نماد ثابت بساز

نماد دگرهٔ غالب و مغلوب را در ابتدای پاسخ تعریف و تا پایان همان قرارداد را حفظ کن. بزرگ و کوچک‌بودن حرف باید معنای روشن داشته باشد.

کارت تحلیل ژن‌نمود

صفت ← دگره‌ها ← قرارداد نماد ← رخ‌نمود ← ژن‌نمودهای ممکن ← شاهد والد/فرزند ← قطعی/ممکن ← کنترل آمیزش

ژن‌نمود را ترکیب دگره‌های فرد بدان

ژن‌نمود اطلاعات دگره‌ای را نشان می‌دهد. هموزیگوت دو دگرهٔ یکسان و هتروزیگوت دو دگرهٔ متفاوت دارد.

رخ‌نمود را ویژگی قابل گزارش جدا کن

رخ‌نمود حاصل بیان ویژگی در شرایط داده‌شده است. آن را مستقیماً با نماد دوحرفی ژن‌نمود یکی ندان.

رخ‌نمود مغلوب را شاهد ژن‌نمود هموزیگوت بگیر

در الگوی غالبیت کامل ساده، بروز حالت مغلوب نیازمند دو دگرهٔ مغلوب است. محدودهٔ مدل را مطابق صورت سؤال نگه دار.

رخ‌نمود غالب را دو حالت ممکن بدان

فرد دارای رخ‌نمود غالب می‌تواند هموزیگوت یا هتروزیگوت باشد. برای قطعی‌کردن به اطلاعات نسل‌ها یا آمیزش نیاز داری.

فرزند مغلوب را برای تحلیل والدها استفاده کن

هر دگرهٔ فرزند از یکی از والدها آمده است. وجود فرزند هموزیگوت مغلوب نشان می‌دهد هر والد یک دگرهٔ مغلوب داده است.

غالب را با فراوان‌تر یا بهتر یکی ندان

غالبیت دربارهٔ بروز رخ‌نمود در فرد هتروزیگوت است و به ارزش، قدرت یا فراوانی دگره در جمعیت حکم نمی‌دهد.

احتمال را پس از تعیین ژن‌نمود والدها بساز

جدول آمیزش بدون ژن‌نمود معتبر والدها نتیجهٔ قابل اتکا ندارد. حالت‌های نامشخص را جدا و مشروط گزارش کن.

پاسخ را با سطح قطعیت کامل کن

بنویس کدام ژن‌نمود قطعی و کدام ممکن است. برای محاسبه به آمیزش ژنتیکی و برای نسل‌ها به شجره‌نامه برو.