مشاهده و آزمون را جدا ثبت کن
رنگ، شکل و جلا ممکن است با نگاه بررسی شوند؛ سختی، رنگ خاکه یا واکنش نیازمند آزمون مشخصاند. نتیجهٔ هر کدام را در ستون مستقل بنویس تا یک برداشت ظاهری جای دادهٔ آزمون را نگیرد.
رنگ ظاهری را با احتیاط به کار ببر
ناخالصی، سطح هوازده یا نور میتواند ظاهر نمونه را تغییر دهد. رنگ را یک سرنخ بدان و آن را با رنگ خاکه، جلا و ویژگیهای دیگر تطبیق بده.
رنگ | رنگ خاکه | جلا | سختی نسبی | رخ | شکستگی | ویژگی ویژه | گزینههای سازگار
رنگ خاکه را از رنگ سطح جدا کن
آنچه در آزمون خاکه دیده میشود را جداگانه ثبت کن و ابزار یا روش مطرحشده در سؤال را در نظر بگیر. نبود نتیجهٔ روشن را با حدس پر نکن.
سختی را یک مقایسهٔ دوطرفه بنویس
اگر نمونه جسم مرجع را خراش میدهد، رابطهای دربارهٔ سختی نسبی میسازد؛ اگر خود نمونه خراش برمیدارد، رابطهٔ دیگری به دست میآید. عامل خراشدهنده و خراشپذیر را جابهجا نکن.
بازهٔ سختی را از چند آزمون بساز
یک آزمون ممکن است فقط حد بالا یا پایین بدهد. نتایج چند جسم مرجع را کنار هم قرار بده و کوچکترین بازهٔ سازگار را بنویس. عدد دقیق را بیش از شواهد ادعا نکن.
رخ و شکستگی را از سطح تازه بخوان
سطح منظم و تکرارشونده را با شکست تصادفی یکی ندان. تعداد جهتها، زاویه و کیفیت سطح را اگر در شکل یا متن داده شده ثبت کن. شکل بیرونی بلور الزاماً همان رخ نیست.
جلا را با نوع بازتاب توصیف کن
شدت روشنایی تنها معیار نیست. ببین سطح چگونه نور را بازمیتاباند و از اصطلاحی استفاده کن که کتاب یا راهنمای سؤال به کار برده است.
ویژگی ویژه را شاهد تکمیلی قرار بده
چگالی نسبی، رفتار مغناطیسی یا واکنش مطرحشده میتواند گزینهها را محدود کند. تنها آزمونی را وارد پاسخ کن که داده یا روش آن در سؤال و درس وجود دارد.
جدول حذف گزینه بساز
برای هر کانی نامزد، در برابر هر ویژگی علامت سازگار، ناسازگار یا نامعلوم بگذار. گزینهای را به دلیل یک شباهت زود انتخاب نکن؛ ناسازگاری قطعی وزن بیشتری در حذف دارد.
نتیجه را با دو شاهد مستقل بنویس
نام کانی یا گروه را همراه با ویژگیهای تعیینکننده گزارش کن و محدودیت داده را نگه دار. برای تحلیل تصویر از راهنمای شکل زمینشناسی و برای ارتباط کانی و سنگ از چرخهٔ سنگ کمک بگیر.