عنوان و راهنمای شکل را بخوان
عنوان دامنه و شرایط را مشخص میکند و راهنما معنای رنگ، خط یا نماد را میدهد. تفسیر شکل پیش از این دو مرحله میتواند بر حدس بصری تکیه کند.
جهت و مقیاس را پیدا کن
پیکان، بالا و پایین، برش، بزرگنمایی یا ترتیب مراحل را مشخص کن. جهت ظاهری صفحه همیشه جهت فرایند نیست؛ نشانههای خود شکل را ملاک بگیر.
مشاهده | نام جزء | رابطه | فرایند یا تغییر | نتیجهٔ خواستهشده
اجزای شمارهدار را مستقل نامگذاری کن
برای هر شماره، شکل، موقعیت و ارتباط با اجزای شناختهشده را بررسی کن. پاسخ یک شماره را بهطور خودکار برای شمارهٔ مشابه تکرار نکن.
پیکان را با فعل ترجمه کن
ببین پیکان حرکت، تبدیل، اثر یا صرفاً برچسب را نشان میدهد. در پاسخ فعل دقیق بنویس؛ عبارت «به آن مربوط است» رابطه را روشن نمیکند.
مشاهده و تفسیر را جدا بنویس
مثلاً ابتدا افزایش اندازه یا تغییر جهت را گزارش کن، سپس دلیل یا پیامد را با دانش درس توضیح بده. این جداسازی مانع میشود نتیجهای را بهجای دادهٔ شکل بنویسی.
رنگ را بدون راهنما تفسیر نکن
رنگ ممکن است برای تفکیک بصری باشد و الزاماً ویژگی علمی یا ارزشی نداشته باشد. راهنما، متن سؤال و قرارداد همان درس را بررسی کن.
اگر شکل چندمرحلهای است، توالی بساز
مراحل را شمارهگذاری و ورودی و خروجی هر مرحله را بنویس. سپس مشخص کن چه چیزی از یک مرحله به بعدی منتقل یا تغییر میکند.
تغییر فرضی را زنجیرهای تحلیل کن
اگر سؤال حذف یا افزایش یک جزء را مطرح میکند، اثر مستقیم را اول و پیامدهای بعدی را بهترتیب بنویس. از پرش به نتیجهٔ دور بدون حلقهٔ میانی دوری کن.
پاسخ را به خود شکل ارجاع بده
نام جزء، شماره یا جهت مرتبط را در پاسخ ذکر کن تا معلوم باشد استدلال از کدام داده آمده است. توضیح کلی فصل ممکن است خواستهٔ شکل را پاسخ ندهد.
کنترل نهایی را با پوشاندن متن انجام بده
ببین آیا از پاسخ میتوان فهمید کدام جزء و رابطه منظور بوده است. برای زیست از تحلیل شکل زیست و برای تبدیل میان نمایشها از تبدیل متن، شکل و نمودار استفاده کن.