سه فضای تبادل را از هم جدا کن
خون درون مویرگ، مایع میانبافتی بیرون رگ و درون سلول سه بخش متفاوتاند. عبور یک ماده از خون به سلول میتواند دو مرز داشته باشد؛ پاسخ را با یک پرش مبهم خلاصه نکن.
خون مویرگ ⇄ مایع میانبافتی ⇄ سلول با پیکان جدا برای هر ماده
دیوارهٔ نازک را به فاصلهٔ انتشار وصل کن
ساختار نازک مویرگ فاصلهٔ عبور مواد را کم میکند و سطح گسترده فرصت تبادل را افزایش میدهد. در پاسخ ساختار–کارکرد، هر ویژگی را به پیامد مشخص خودش پیوند بده.
سمت سرخرگی و سیاهرگی را روندی ببین
فشار و ترکیب خون در طول مویرگ ثابت نمیماند. اگر سؤال خروج و بازگشت مایع را در دو سوی شبکه مقایسه میکند، فشارهای مؤثر و جهت خالص را مطابق مدل شکل یا متن دنبال کن.
فشار خون را عامل رو به بیرون تحلیل کن
فشار مایع درون مویرگ میتواند خروج آب و مواد کوچک را تقویت کند. مقدار و روند آن را از نمودار یا دادهٔ سؤال بردار؛ وجود فشار به معنای عبور یکسان همهٔ اجزا از دیواره نیست.
پروتئینهای پلاسما را به نگهداری آب پیوند بده
پروتئینهای درشت پلاسما معمولاً درون رگ باقی میمانند و در توزیع آب میان خون و بافت نقش دارند. اگر مقدار آنها تغییر کند، اثر را ابتدا بر نیروی مؤثر و سپس بر حجم مایع بافتی نتیجه بگیر.
انتشار گازها را با شیب همان گاز توضیح بده
اکسیژن و کربندیاکسید جهت یکسانی در همهٔ بافتها ندارند. غلظت یا فشار جزئی هر گاز را جدا مقایسه کن و پیکان آن را از ناحیهٔ بیشتر به کمتر رسم کن.
مواد غذایی و دفعی را جدا جهتگذاری کن
در بافت فعال، مواد مورد نیاز معمولاً از خون به سوی سلول و بخشی از مواد دفعی از سلول به خون حرکت میکنند. نوع ماده و سازوکار دادهشده را بنویس؛ همهٔ انتقالها را انتشار ساده ننام.
مایع بازنگشته را به لنف وصل کن
همهٔ مایع خارجشده الزاماً مستقیماً در همان مویرگ خونی بازنمیگردد. بخشی وارد مویرگهای لنفی میشود و در مسیر دیگری به گردش خون برمیگردد. این مسیر تعادل حجم را کامل میکند.
نمونهٔ تحلیل تغییر
اگر فشار مؤثر رو به بیرون افزایش یابد و دیگر عوامل ثابت باشند، خروج خالص مایع میتواند بیشتر شود. اگر تخلیهٔ لنفی نتواند آن را جبران کند، تجمع مایع میانبافتی افزایش مییابد.
پاسخ را با مبدأ، مرز و مقصد کنترل کن
برای هر پیکان سه واژه بنویس: از کجا، از کدام مرز، به کجا. برای ساختار رگ از فشار و سطح مقطع رگها و برای بازگشت مایع از دستگاه لنفی کمک بگیر.