۲۰ امتحان نهایی / مهارت زیست
مایع، رگ، بازگشت

دستگاه لنفی؛
مسیر را از فضای میان سلول‌ها آغاز کن

لنف را یک مایع جدا از مایع میان‌بافتی تصور نکن. محل مایع را در هر مرحله مشخص کن: فضای میان‌بافتی، مویرگ لنفی، رگ بزرگ‌تر و محل بازگشت به خون.

نام مایع را با محل آن هماهنگ کن

بخشی از مایع خارج‌شده از مویرگ‌های خونی در فضای میان سلول‌ها قرار می‌گیرد. وقتی این مایع وارد رگ لنفی می‌شود، لنف نامیده می‌شود. ترکیب و نام را بدون توجه به محل توضیح نده.

خط مسیر لنف

مایع میان‌بافتی ← مویرگ لنفی ← رگ لنفی دریچه‌دار ← مجرای بزرگ‌تر ← سیاهرگ

مویرگ لنفی را انتهای بسته ببین

مویرگ‌های لنفی در بافت آغاز می‌شوند و امکان ورود مایع را فراهم می‌کنند. آن‌ها را مانند یک حلقهٔ بستهٔ سرخرگ–مویرگ–سیاهرگ رسم نکن؛ مسیر لنف از بافت به سوی رگ‌های بزرگ‌تر یک‌طرفه است.

دریچه‌ها را به جهت جریان وصل کن

فشار در دستگاه لنفی مانند پمپ مرکزی قلبی تولید نمی‌شود. دریچه‌ها همراه با عوامل حرکتی پیرامون به حفظ جهت جریان کمک می‌کنند. دریچه را عامل ایجادکنندهٔ اصلی فشار معرفی نکن.

حرکت ماهیچه‌ها و تنفس را در مسیر ببین

انقباض ماهیچه‌های پیرامونی و تغییر فشارهای بدن می‌تواند رگ لنفی را بفشارد و مایع را جابه‌جا کند. وجود دریچه‌ها باعث می‌شود این فشارهای متناوب بیشتر در جهت مشخص اثر کنند.

گره لنفی را ایستگاه پالایش و ایمنی بدان

لنف در مسیر از گره‌های لنفی عبور می‌کند و با سلول‌ها و فرایندهای ایمنی روبه‌رو می‌شود. گره لنفی را محل تولید یا پمپاژ مکانیکی همهٔ لنف معرفی نکن؛ نقش آن را با ساختار و دفاع پیوند بده.

بازگشت لنف به خون را حلقهٔ حجم کامل کن

مایعی که از بافت وارد دستگاه لنفی شده، در نهایت به بخش سیاهرگی گردش خون بازمی‌گردد. این بازگشت به حفظ تعادل مایعات کمک می‌کند. مسیر را تا خون ادامه بده و در گره لنفی متوقف نکن.

جذب چربی را مسیر ویژهٔ روده ببین

بخشی از فرآورده‌های جذب‌شده در روده می‌تواند از مسیر لنفی وارد گردش شود. نوع ماده و ساختار نشان‌داده‌شده در شکل را بررسی کن؛ همهٔ مواد جذب‌شده را به یک رگ یا یک مسیر نفرست.

نمونهٔ پاسخ علت و معلولی

«اگر بازگشت لنفی یک بافت کاهش یابد، بخشی از مایع میان‌بافتی کمتر تخلیه می‌شود؛ در نتیجه تجمع مایع در فضای بافتی می‌تواند افزایش یابد.» این پاسخ تغییر، علت مستقیم و پیامد مکانی را مشخص می‌کند.

لنف و خون را معیاربه‌معیار مقایسه کن

محل جریان، وجود پمپ مرکزی، فشار، نوع رگ و جهت بازگشت را در ردیف‌های جدا مقایسه کن. عبارت «هر دو مایع بدن‌اند» شباهت کلی است و برای سؤال تشریحی کافی نیست.

کنترل شکل با چهار برچسب

مبدأ مایع، جهت پیکان، وجود دریچه و مقصد نهایی را روی شکل علامت بزن. برای منشأ مایع از تبادل مویرگی و برای نقش دفاعی از ایمنی بدن کمک بگیر.