۲۰ امتحان نهایی / مهارت عربی
نوع، ریشه، ساخت

تحلیل صرفی عربی؛
برای هر واژه شناسنامه بساز

تحلیل صرفی یعنی شکل واژه را به اطلاعاتی دربارهٔ نوع، ریشه و ویژگی‌های ساختی تبدیل کنی. ابتدا نشانه‌های قطعی را ثبت کن و بعد از ترکیب آن‌ها به پاسخ برس.

ص

واژه را داخل جمله بخوان

پیش و پس واژه را ببین و نقش معنایی و دستوری احتمالی آن را مشخص کن. یک شکل نوشتاری ممکن است بدون بافت چند تحلیل داشته باشد. هماهنگی با واژه‌های اطراف، بعضی احتمال‌ها را حذف می‌کند.

نوع اصلی واژه را تعیین کن

ابتدا اسم، فعل یا حرف بودن را با نشانه و کاربرد بسنج. از ترجمهٔ فارسی به‌تنهایی نتیجه نگیر؛ جای واژه در جمله و علامت‌های ساختی را نیز بررسی کن. پاسخ را با دلیل کوتاه همراه کن.

از نشانه به نتیجه برو

پسوند، پیشوند، حرکت یا جایگاه واژه را ثبت کن؛ سپس بگو این نشانه کدام ویژگی صرفی را ثابت می‌کند.

در فعل، زمان و شخص را جدا پیدا کن

ساخت آغاز و پایان فعل را بررسی و زمان، شخص، شمار و جنس را مرحله‌به‌مرحله تعیین کن. همهٔ اطلاعات را از یک حرف حدس نزن؛ چند نشانه باید با هم سازگار باشند.

ضمیر متصل را از پیکرهٔ واژه جدا کن

مشخص کن بخش پایانی یا آغازی جزو ساخت اصلی است یا ضمیر و افزودهٔ مستقل. سپس مرجع و نقش آن را از جمله پیدا کن. جداکردن نادرست، ریشه و وزن را نیز به خطا می‌برد.

ریشه را با خانوادهٔ معنایی کنترل کن

حروف اصلی را پیشنهاد بده و چند واژهٔ هم‌خانواده را به یاد بیاور. معنی مشترک و ترتیب حروف را بسنج. هر سه حرف مشترک لزوماً ریشهٔ یکسان نمی‌سازند؛ ساخت و معنا باید هم‌زمان پشتیبانی کنند.

وزن یا قالب را پس از حذف افزوده‌ها بسنج

حروف اصلی و افزوده را روی قالب مربوط قرار بده و تغییرهای شناخته‌شده را مطابق قواعد درس بررسی کن. اگر یکی از حروف اصلی حذف یا دگرگون شده، مسیر رسیدن به شکل فعلی را در یک سطر روشن کن.

اسم‌های مشتق را با نقش معنایی تشخیص بده

قالب ظاهری را با معنای واژه در جمله ترکیب کن و ببین واژه انجام‌دهنده، پذیرا یا مفهوم دیگری را نشان می‌دهد. شباهت وزن کافی نیست؛ ترجمه و رابطهٔ جمله باید تحلیل را تأیید کند.

جدول پاسخ بساز

ستون‌های «نشانه»، «ویژگی» و «دلیل بافتی» را پر کن و در پایان ناسازگاری‌ها را بررسی کن. برای جزئیات فعل از راهنمای صرف فعل و برای نقش جمله از راهنمای قواعد عربی کمک بگیر.