تولید و رشد اقتصادی؛
اول مرز محاسبه را ببند، بعد عددها را جمع کن

مرز زمانی و مکانی را مشخص کن

پیش از انتخاب عددها، دورهٔ محاسبه و قلمرو مورد نظر را بنویس. تولید خارج از بازه یا خارج از مرز تعریف‌شده را بی‌دلیل وارد نکن. هر قلم را با این دو شرط بسنج.

تولید را از انتقال مالکیت جدا کن

ببین رویداد داده‌شده تولید تازه‌ای در همان دوره ایجاد کرده یا فقط مالکیت یک دارایی موجود تغییر کرده است. مبلغ معامله به‌تنهایی معیار ورود به محاسبه نیست.

کالای نهایی و واسطه‌ای را زنجیره‌ای ببین

مسیر ماده تا محصول نهایی را رسم کن. اگر ارزش مراحل میانی در ارزش محصول آخر منعکس شده است، جمع‌زدن همهٔ آن‌ها می‌تواند دوباره‌شماری بسازد. روش خواسته‌شدهٔ سؤال را یکدست اجرا کن.

قیمت و مقدار را در ستون‌های جدا بنویس

برای هر قلم، قیمت واحد و مقدار تولید را از هم جدا و واحدشان را ثبت کن. سپس ارزش را محاسبه کن. جمع قیمت‌ها یا جمع مقدار کالاهای ناهم‌نوع معنای لازم را نمی‌سازد.

تولید اسمی و واقعی را از داده تشخیص بده

ببین سؤال قیمت‌های کدام دوره را به کار می‌برد. تغییر ارزش می‌تواند از مقدار تولید، قیمت یا هر دو ناشی شود. پیش از مقایسه، مبنای قیمت را مشخص کن.

شاخص مناسب را با خواسته هماهنگ کن

اگر هدف سنجش تغییر مقدار تولید است، داده‌های قیمتی باید به شیوه‌ای سازگار به کار روند. نام شاخص را بدون دیدن اجزای صورت و مخرج انتخاب نکن.

نرخ رشد را با مقدار پایه بساز

تغییر مقدار را نسبت به دورهٔ پایهٔ مشخص‌شده بسنج و جهت آن را نگه دار. جابه‌جایی دورهٔ جدید و قدیم علامت رشد را برعکس می‌کند. رابطه را نمادی و سپس عددی بنویس.

درصد و واحد پول را مخلوط نکن

سطح تولید ممکن است با واحد پول و رشد با درصد گزارش شود. کنار هر خروجی نام کمیت و واحد را بنویس. افزایش چند واحد با افزایش چند درصد یکسان نیست.

عدد را به جملهٔ اقتصادی تبدیل کن

پس از محاسبه بگو مقدار نسبت به کدام دوره و با چه جهتی تغییر کرده است. از یک شاخص کلان به‌تنهایی نتیجه‌ای دربارهٔ همهٔ افراد یا همهٔ ابعاد رفاه نساز.

سه کنترل نهایی انجام بده

دوباره‌شماری رخ نداده؟ دوره و مبنای قیمت یکسان‌اند؟ صورت و مخرج نرخ رشد درست‌اند؟ برای حل مرحله‌ای از راهنمای مسائل اقتصاد و برای مرز تولید از عوامل تولید و بهره‌وری کمک بگیر.