واحد آماری و متغیر را جدا کن
واحد آماری فرد یا چیزی است که دربارهاش داده جمع میشود؛ متغیر ویژگی ثبتشده برای آن واحد است. در جملهٔ مسئله هر دو را بنویس تا نام گروه با مقدار متغیر اشتباه نشود.
عددبودن ظاهر برای کمیبودن کافی نیست
کد دانشآموز، شمارهٔ پیراهن یا کد منطقه ممکن است با رقم نوشته شود، اما مقدار عددی قابل اندازهگیری را نشان نمیدهد. بپرس آیا اختلاف و محاسبه روی این مقدارها معنای واقعی دارد.
مقدار فقط دسته را نام میبرد؟ کیفی | مقدار عددیِ سنجش است؟ کمی ← حاصل شمارش؟ گسسته | حاصل اندازهگیری روی یک بازه؟ پیوسته
دادهٔ کیفی را با دستهها بشناس
این داده عضویت در یک گروه یا صفت را نشان میدهد. ممکن است دستهها ترتیب طبیعی داشته باشند یا نداشته باشند. فراوانی و سهم هر دسته معنا دارد، اما میانگین کدهای دلخواه دستهها تفسیر معتبری نمیسازد.
دادهٔ کمی را با مقدار سنجش بشناس
در دادهٔ کمی، اندازه یا تعداد موضوع است و فاصلهٔ عددها معنایی دارد. واحد را همراه مقدار نگه دار و بررسی کن عدد حاصل شمارش است یا اندازهگیری.
گسسته را از فرایند شمارش پیدا کن
اگر مقدار با شمردن واحدهای جدا به دست میآید، معمولاً میان بعضی عددها مقدار ممکن وجود ندارد. تعداد کتاب، رخداد یا افراد نمونههایی از منطق شمارشاند؛ زمینهٔ سؤال را ملاک قرار بده.
پیوسته را از فرایند اندازهگیری پیدا کن
کمیتی که روی یک بازه اندازهگیری میشود میتواند با افزایش دقت، مقدارهای میانی بیشتری بگیرد. گردشدن عدد در جدول، ماهیت پیوستهٔ متغیر را لزوماً به گسسته تبدیل نمیکند.
مقدار ثبتشده را با ماهیت متغیر یکی ندان
قد ممکن است تا سانتیمتر کامل ثبت شده باشد، اما خود متغیر از اندازهگیری میآید. روش ثبت و دقت ابزار شکل داده را محدود میکنند؛ ماهیت را از چیزی که سنجیده شده تشخیص بده.
متغیرهای ترتیبی را با احتیاط بخوان
در برخی دستهها ترتیب وجود دارد، اما فاصلهٔ میان سطحها الزاماً برابر نیست. میتوان مرتبه را مقایسه کرد، ولی عملیات عددی را فقط وقتی انجام بده که تعریف داده و سؤال آن را پشتیبانی کند.
نوع داده انتخاب نمایش را تغییر میدهد
برای دستهها معمولاً نمایش فراوانی دستهای مناسب است؛ برای دادهٔ کمی، توزیع، مرکز، پراکندگی یا تغییر اهمیت پیدا میکند. هدف سؤال را همراه نوع داده به راهنمای انتخاب نمودار ببر.
با آزمون سهپرسشی کنترل کن
آیا مقدار نام دسته است یا اندازه؟ اگر اندازه است، از شمارش آمده یا اندازهگیری؟ آیا مقدارهای میانی از نظر موضوع ممکناند؟ سپس برای تحلیل کامل از راهنمای تحلیل دادههای آماری استفاده کن.