۲۰ امتحان نهایی / مهارت آمار
داده، پرسش، نمایش

نمودار مناسب؛
نمایشی که پاسخ پرسش را آشکار می‌کند

یک مجموعه داده را می‌توان به چند شکل رسم کرد، اما همهٔ نمایش‌ها برای یک پرسش به یک اندازه مفید نیستند. نخست نوع داده و هدف تحلیل را بنویس، سپس نموداری انتخاب کن که مقایسه را تحریف نکند.

پرسش را پیش از نمودار بنویس

آیا می‌خواهی دسته‌ها را مقایسه کنی، تغییر در زمان را ببینی، شکل توزیع را بخوانی، رابطهٔ دو متغیر را بررسی کنی یا سهم اجزای یک کل را نشان دهی؟ انتخاب نمایش از همین فعل آغاز می‌شود.

نوع متغیرها را مشخص کن

برای هر محور یا گروه بنویس داده کیفی است یا کمی و اگر کمی است چگونه ثبت شده. نموداری که برای دسته‌ها مناسب است ممکن است پیوستگی یا فاصلهٔ واقعی دادهٔ کمی را خوب نشان ندهد.

کارت انتخاب نمایش

هدف | نوع متغیر اول | نوع متغیر دوم | زمان یا گروه | واحد | نمایش پیشنهادی | محدودیت

برای مقایسهٔ دسته‌ها، طول‌ها را هم‌مبدأ کن

وقتی فراوانی یا مقدار چند دسته مقایسه می‌شود، نمایش میله‌ای خواندن طول‌ها را آسان می‌کند. دسته‌ها جدا هستند و فاصلهٔ میان میله‌ها این جدایی را نشان می‌دهد. ترتیب را معنادار و محور را روشن نگه دار.

برای تغییر زمانی، ترتیب را حفظ کن

نمایش خطی می‌تواند جهت و شکست روند را نشان دهد، به شرط آنکه محور افقی ترتیب زمان را درست نگه دارد. فاصله‌های زمانی نابرابر را یکسان رسم نکن و از دو نقطه نتیجهٔ بلندمدت نساز.

برای توزیع کمی، طبقه‌ها را پیوسته ببین

هیستوگرام شکل توزیع دادهٔ کمیِ گروه‌بندی‌شده را نشان می‌دهد و طبقه‌ها به هم متصل‌اند. آن را با نمودار میله‌ای دسته‌ها یکی ندان. اگر عرض طبقه‌ها متفاوت است، روش مقایسه را مطابق تعریف مسئله کنترل کن.

برای رابطهٔ دو متغیر، زوج داده‌ها را نگه دار

در نمودار پراکندگی هر نقطه باید دو مقدار مربوط به یک واحد را کنار هم نگه دارد. الگو می‌تواند جهت و شدت تقریبی همراهی را نشان دهد، اما به‌تنهایی علت را ثابت نمی‌کند.

برای اجزای کل، وجود کل مشترک را بررسی کن

نمایش سهم‌ها زمانی معنا دارد که بخش‌ها یک کل مشخص و مشترک را بسازند. مجموع سهم‌ها، واحد و تعریف کل را کنترل کن. دو مجموعه با کل‌های متفاوت را فقط از اندازهٔ ظاهری بخش‌ها مقایسه نکن.

گاهی جدول از نمودار بهتر است

اگر خواندن مقدار دقیق چند خانه هدف اصلی است یا تعداد داده‌ها کم و ساختار روشن است، جدول می‌تواند مستقیم‌تر باشد. نمودار را صرفاً برای زیباترشدن پاسخ اضافه نکن؛ باید یک رابطه را آسان‌تر نشان دهد.

محورها را صادقانه طراحی کن

نام متغیر، واحد، مقیاس و فاصلهٔ درجه‌ها را بنویس. بریدن محور یا تغییر نامنظم مقیاس می‌تواند اختلاف‌ها را بزرگ یا کوچک جلوه دهد. اگر محور از صفر آغاز نمی‌شود، این ویژگی باید آشکار باشد.

عنوان باید پیام و دامنه را مشخص کند

عنوانی مانند «نمودار داده‌ها» کافی نیست. متغیر، گروه یا مکان و در صورت نیاز دورهٔ زمانی را بنویس. راهنما و رنگ‌ها نیز باید بدون اتکا به حدس قابل فهم باشند.

نمایش را دوباره به جمله تبدیل کن

پس از رسم، یک مقایسه یا روند را با عدد و واحد از نمودار بخوان. اگر نمودار پاسخ پرسش را روشن نمی‌کند، انتخاب یا طراحی را بازبینی کن. برای جدول و هیستوگرام از راهنمای فراوانی و برای رابطه از نمودار پراکندگی کمک بگیر.