مقدمهها و نتیجه را جدا بازنویسی کن
نشانههای زبانی نتیجه را پیدا و ادعای اصلی را یکخطی کن. سپس هر مشاهده، نمونه یا شباهتی را که نقش دلیل دارد جدا بنویس. ترتیب روایت متن ممکن است با ترتیب منطقی فرق کند.
دامنهٔ مقدمه و نتیجه را مقایسه کن
اگر مقدمه دربارهٔ چند مورد و نتیجه دربارهٔ مجموعهای بزرگتر است، جهت تعمیم را علامت بزن. اگر دو مورد یا موقعیت با هم مقایسه میشوند، ویژگیهای مشترک و ویژگی منتقلشده را جدا کن.
نوع موارد | شواهد | دامنهٔ شواهد | نتیجه | دامنهٔ نتیجه | حلقهٔ تعمیم یا شباهت | عامل قوت
استقرای کامل و ناقص را از پوشش موارد بسنج
آیا همهٔ اعضای دامنه بررسی شدهاند یا فقط بخشی از آن؟ نامگذاری را از تعداد واقعی و امکان پوشش کل مجموعه بگیر. واژهٔ «همه» در نتیجه بهتنهایی نشان نمیدهد مقدمه همهٔ موارد را دیده است.
نمونه را با جامعه یکی ندان
نمونه گروه بررسیشده و جامعه دامنهای است که نتیجه به آن تعمیم مییابد. اندازه، تنوع و روش انتخاب نمونه میتواند بر قوت نتیجه اثر بگذارد. هر عامل را با مسیر خطای ممکن توضیح بده.
نمایندگی نمونه را با ویژگی موضوعی بسنج
نمونه باید از نظر عوامل مرتبط با ادعا، تصویری مناسب از جامعه بدهد. شباهت ظاهری یا تعداد زیاد بهتنهایی کافی نیست. ببین چه گروهی حذف شده و حذف آن چگونه نتیجه را منحرف میکند.
تمثیل را با چهار جزء بازسازی کن
مورد نخست، مورد دوم، ویژگیهای مشترک و ویژگی نتیجهگیریشده را بنویس. سپس بپرس آیا شباهتهای ذکرشده به ویژگی تازه مرتبطاند یا تنها شباهتهای سطحیاند.
شباهت مرتبط را از شباهت تزئینی جدا کن
برای هر وجه مشترک یک جمله بنویس که چرا میتواند احتمال نتیجه را بالا ببرد. اگر پیوندی با موضوع نتیجه ندارد، وزن استدلال را زیاد نمیکند؛ حتی اگر چشمگیر باشد.
تفاوت مرتبط را فعالانه جستوجو کن
ویژگیای که دو مورد را از هم جدا میکند ممکن است رابطهٔ تمثیلی را بشکند. تفاوت را تنها نام نبر؛ توضیح بده چگونه میتواند باعث شود ویژگی مورد نظر در یکی باشد و در دیگری نباشد.
نتیجهٔ احتمالی را قطعی بازنویسی نکن
قوت شواهد و درجهٔ ادعا باید متناسب باشند. اگر مقدمات تنها نتیجه را محتمل میکنند، واژههای پاسخ نیز همین محدودیت را حفظ کنند. از «پس حتماً» بدون ضرورت منطقی استفاده نکن.
مثال نقض را برای آزمون مسیر بساز
موردی پیدا کن که مقدمات یا شباهتهای اصلی را داشته باشد اما نتیجه در آن برقرار نباشد. مثال نقض دقیق نشان میدهد کدام حلقهٔ تعمیم یا انتقال نیاز به شاهد بیشتری دارد.
با قیاس مقایسهٔ ساختاری انجام بده
در قیاس معتبر، نتیجه با ساخت مقدمات ضرورت پیدا میکند؛ در این استدلالها معمولاً قوت و ضعف شواهد سنجیده میشود. برای این تفاوت از راهنمای قیاس و برای خطاها از راهنمای مغالطه استفاده کن.