۲۰ امتحان نهایی / مهارت شیمی
درصد، مول، نسبت

فرمول از درصد جرمی؛
جرم‌ها را به مول تبدیل کن، سپس نسبت اتم‌ها را بساز

درصد جرمی مستقیماً زیروند فرمول نیست. ابتدا یک جرم مبنا انتخاب کن، جرم هر عنصر را به مول تبدیل کن، همهٔ مقدارها را بر کوچک‌ترین نسبت بده و سپس نسبت‌های نزدیک به عدد صحیح را کنترل کن.

%

نوع فرمول خواسته‌شده را مشخص کن

فرمول تجربی ساده‌ترین نسبت صحیح اتم‌ها را نشان می‌دهد؛ فرمول مولکولی تعداد واقعیِ متناسب با آن نسبت را می‌خواهد. اگر جرم مولی داده نشده، بررسی کن آیا اطلاعات برای مرحلهٔ دوم کافی است.

برای درصدها یک جرم مبنا انتخاب کن

وقتی فقط درصد جرمی داده شده، می‌توانی یک نمونهٔ فرضی با جرم مناسب در نظر بگیری تا درصدها به جرم تبدیل شوند. این فرض نسبت ترکیب را تغییر نمی‌دهد و محاسبه را شفاف می‌کند.

جدول تبدیل

عنصر | درصد یا جرم | جرم مبنا | جرم عنصر | جرم مولی اتمی | مول عنصر | نسبت تقسیم‌شده | زیروند

مجموع درصدها را کنترل کن

اگر درصد همهٔ عنصرها داده شده است، مجموع را با کل مقایسه کن. اگر یک عنصر از راه تفاضل به دست می‌آید، آن را پیش از تبدیل به مول محاسبه کن و واحد درصد را با جرم مخلوط نکن.

جرم هر عنصر را به مول تبدیل کن

جرم عنصر را بر جرم مولی اتمی همان عنصر تقسیم کن. نام عنصر و واحد را در هر سطر نگه دار تا جرم مولی یا مقدار دو عنصر جابه‌جا نشود.

همهٔ مول‌ها را بر کوچک‌ترین تقسیم کن

این گام مقیاس نمونه را حذف و نسبت نسبی اتم‌ها را آشکار می‌کند. نتیجه‌ها را زود به نزدیک‌ترین عدد صحیح گرد نکن؛ ابتدا الگوی مشترک اعشاری را بررسی کن.

اعشارهای ساده را با ضریب مشترک رفع کن

اگر نسبت‌ها نزدیک کسرهای ساده‌اند، همهٔ نسبت‌ها را در یک عدد یکسان ضرب کن تا زیروندهای صحیح به دست آیند. فقط یک زیروند را تغییر نده؛ نسبت کل ترکیب باید حفظ شود.

فرمول تجربی را با ظرفیت حدس نزن

زیروندها از دادهٔ ترکیب جرمی آمده‌اند. ظرفیت می‌تواند ابزار کنترل ساختار در مسائل مرتبط باشد، اما نباید نسبت اندازه‌گیری‌شده را بدون دلیل جایگزین کند.

جرم فرمول تجربی را حساب کن

جرم مولی ساده‌ترین واحد تجربی را از مجموع جرم اتم‌ها بساز. این مقدار پل مرحلهٔ بعد است و باید با همان جرم‌های اتمی استفاده‌شده در سؤال محاسبه شود.

ضریب مولکولی را از نسبت جرم‌ها بساز

جرم مولی واقعی ماده را بر جرم فرمول تجربی تقسیم کن. حاصل باید با توجه به داده‌ها به عدد صحیح مناسب برسد. سپس همهٔ زیروندهای تجربی را در همان ضریب ضرب کن.

پاسخ را با درصد بازسازی‌شده کنترل کن

از فرمول نهایی سهم جرمی هر عنصر را دوباره محاسبه و با داده مقایسه کن. برای تبدیل جرم و مول از راهنمای مول و جرم و برای ساختار آلی از ساختار شیمی آلی استفاده کن.