قضیهٔ شرطی؛
دو گزاره را جدا کن، سپس نوع رابطه را بسنج

جمله را به دو گزارهٔ کامل بشکن

هر بخش باید قابلیت خبری مستقل داشته باشد. وابسته‌ها و قیدها را همراه گزارهٔ مربوط نگه دار. شکستن جمله در جای نادرست، مقدم و تالی یا دو سوی انفصال را ناقص می‌کند.

نوع رابطه را به زبان ساده بگو

ببین جمله برقرار بودن یک بخش را به بخش دیگر وصل می‌کند یا دربارهٔ جمع و جدایی دو حالت حکم می‌دهد. ابتدا معنای رابطه را بنویس و سپس نام نوع قضیه را انتخاب کن.

در متصل، مقدم و تالی را علامت بزن

بخشی را که شرط یا آغاز رابطه است از بخشی که نتیجه یا همراه آن آمده جدا کن. ترتیب نوشتاری را با نقش منطقی بسنج و جمله را در قالب استاندارد بازنویسی کن.

رابطه را با هم‌زمانی ساده یکی ندان

دو رویداد می‌توانند کنار هم ذکر شوند بی‌آنکه ساخت شرطی مورد نظر را بسازند. واژه‌های پیوند، معنای جمله و امکان بازنویسی استاندارد را هم‌زمان بررسی کن.

در منفصل، دو طرف انتخاب را کامل بنویس

هر سوی «یا» را به گزاره‌ای روشن تبدیل کن. گاهی بخشی از فعل یا فاعل در زبان طبیعی حذف شده است؛ آن را برای تحلیل بازسازی کن تا دو حالت هم‌سطح شوند.

امکان جمع و رفع را جدا آزمایش کن

از خود بپرس آیا هر دو طرف می‌توانند با هم برقرار باشند و آیا ممکن است هیچ‌کدام برقرار نباشند. این دو پرسش مستقل‌اند و نوع رابطه را دقیق‌تر از حفظ نام‌ها روشن می‌کنند.

نفی را به بخش درست وصل کن

مشخص کن منفی‌ساز به یک گزاره تعلق دارد یا به کل رابطه. جابه‌جایی دامنهٔ نفی می‌تواند معنای جمله و نتیجهٔ استدلال را تغییر دهد.

جملهٔ روزمره را استاندارد کن

قیدهای ادبی و توضیحات فرعی را موقتاً کنار بگذار، دو گزاره را صریح بنویس و پیوند را حفظ کن. بازنویسی نباید شرط، زمان یا دامنهٔ جمله را حذف کند.

برای ارزیابی، جدول حالت بساز

حالت‌های برقرار یا برقرار نبودن دو جزء را ردیف کن و ببین رابطه در کدام حالت‌ها با معنای سؤال سازگار است. جدول ابزار کنترل است، نه جایگزین فهم جمله.

در قیاس، صورت معتبر را کامل بنویس

اگر قضیهٔ شرطی مقدمهٔ استدلال است، مقدمهٔ دوم و نتیجه را جدا کن و از روی ساختار نتیجه بگیر. تنها شباهت واژه‌ها اعتبار نمی‌سازد. برای مسیر کامل از راهنمای تحلیل قیاس و برای نفی از قضیه و نقیض کمک بگیر.