۲۰ امتحان نهایی / مهارت زیست
ساختار، رشته، نقش

DNA و RNA؛
برای هر دو مولکول یک معیار مشترک به کار ببر

پاسخ مقایسه‌ای را به دو فهرست نامرتبط تبدیل نکن. معیارهایی مانند واحد سازنده، اجزای نوکلئوتید، نوع باز، تعداد رشته، شکل، محل و نقش را ردیف کن و برای هر دو مولکول همان ردیف را کامل کن.

D/R

نوکلئوتید را واحد سازنده قرار بده

هر نوکلئوتید را به بخش‌های اصلی‌اش تقسیم و سپس تفاوت‌های مرتبط با نوع مولکول را مشخص کن. نوکلئوتید آزاد، رشتهٔ پلی‌نوکلئوتیدی و کل مولکول را در شکل با هم یکی ندان.

قند و بازها را در دو ستون بنویس

شباهت‌ها و تفاوت‌های اجزای شیمیایی را با نام دقیق مطابق کتاب ثبت کن. وجود چند باز مشترک به معنی یکسان‌بودن همهٔ بازها یا ساختار دو مولکول نیست.

جدول مقایسه

معیار | DNA | RNA | شباهت یا تفاوت | شاهد شکل یا متن

تعداد رشته را با شکل واقعی کنترل کن

الگوی معمول هر مولکول را بدان، اما شکل داده‌شده را نیز بخوان. رشته، بخش تاخورده و ناحیهٔ جفت‌شده را از تعداد مولکول‌ها جدا کن.

جهت و مکمل‌بودن را روی توالی علامت بزن

اگر توالی داده شده است، سرهای رشته و جهت خواندن یا ساخت را مشخص کن. مکمل‌بودن را با قرینهٔ سادهٔ حروف اشتباه نگیر؛ نوع باز و جهت رشته‌ها باید هم‌زمان کنترل شود.

محل را مطلق گزارش نکن

نوع یاخته، بخش یاخته و مرحلهٔ فرایند را از سؤال بگیر. یک مولکول می‌تواند در بیش از یک موقعیت مطرح شود؛ پاسخ را به همان زمینه و شکل محدود کن.

نقش را با نوع RNA کامل کن

اگر سؤال یک RNA مشخص را نشان می‌دهد، ویژگی ساختاری، ماده‌ای که با آن برهم‌کنش دارد و نقش آن در فرایند را بنویس. همهٔ RNAها را با یک جملهٔ کلی تعریف نکن.

پایداری و طول را بدون قید مطلق نساز

مقایسه را در سطحی که کتاب و سؤال بیان کرده انجام بده و از «همیشه» و «همه» بدون پشتوانه بپرهیز. نوع مولکول و شرایط زیستی می‌تواند برای دامنهٔ حکم مهم باشد.

DNA را با ژن یکی ندان

ژن بخشی از مادهٔ ژنتیکی با تعریف کارکردی در متن درس است، در حالی که DNA نام مولکول است. برای جایگاه این مفاهیم از راهنمای ژن تا ژنوم استفاده کن.

فرایند را با ورودی و محصول مقایسه کن

در همانندسازی، رونویسی و ترجمه نقش مولکول‌ها یکسان نیست. رشتهٔ الگو، نوکلئوتید ورودی و محصول را جدا بنویس. برای مسیر کامل از همانندسازی DNA و رونویسی و ترجمه کمک بگیر.

پاسخ را متقارن بازخوانی کن

بررسی کن هر ویژگی DNA با همان ویژگی RNA مقایسه شده، نام جزء با نام مولکول جابه‌جا نشده و قیدهای سؤال حفظ شده‌اند.