۲۰ امتحان نهایی / مهارت فیزیک
گره، شکم، طول موج

موج ایستاده؛
فاصله‌ها را با گره و شکم بشمار، نه با ظاهر کمان‌ها

در شکل موج ایستاده، نقطه‌های همواره ساکن را به‌عنوان گره و محل‌های بیشینهٔ دامنه را به‌عنوان شکم علامت بزن. سپس طول سامانه را به فاصله‌های استاندارد میان این نقاط تقسیم کن.

مرزهای سامانه را از شکل بخوان

دو انتهای تار یا ستون چه شرطی دارند و شکل در هر انتها گره یا شکم نشان می‌دهد؟ شرط مرزی تعیین می‌کند چند بخش از الگو در طول سامانه جا می‌گیرد.

گره را از تقاطع یک تصویر ثابت تشخیص نده

گره نقطه‌ای است که در گذر زمان جابه‌جایی آن صفر می‌ماند. اگر چند وضعیت یا پوش موج داده شده، نقاط ثابت مشترک را پیدا کن. عبور لحظه‌ای منحنی از خط تعادل به‌تنهایی گره نیست.

شناسنامهٔ الگو

شرط دو انتها | تعداد گره | تعداد شکم | فاصله‌های گره‌تاگره | طول سامانه | طول موج | هماهنگ

شکم را با بیشینهٔ دامنه پیدا کن

در پوش موج، شکم در میانهٔ دو گرهٔ متوالی قرار می‌گیرد. دامنهٔ نوسان ذره در آن ناحیه بیشینه است، اما خود شکم همراه الگو در طول تار پیشروی نمی‌کند.

فاصلهٔ گره‌های متوالی را واحد شمارش بگیر

دو گرهٔ کنار هم یک بخش مشخص از طول موج را جدا می‌کنند و گره تا شکم مجاور بخش دیگری است. رابطهٔ دقیق را از الگوی درس به کار ببر و طول کمان رسم‌شده را اندازه نگیر؛ فاصله روی راستای انتشار مهم است.

طول سامانه را به بخش‌های هم‌نوع تقسیم کن

به‌جای حفظ فرمول جدا برای هر شکل، تعداد فاصله‌های گره‌تاگره یا گره‌تاشکم را بشمار. سپس معادله‌ای بساز که مجموع این فاصله‌ها برابر طول سامانه باشد.

هماهنگ را از تعداد بخش‌ها تعیین کن

الگوی پایه و الگوهای بالاتر را بر اساس تعداد بخش‌های مجاز و شرط مرزی مقایسه کن. شمارهٔ شکل یا تعداد برآمدگی‌های ظاهری را بدون تحلیل انتهاها مستقیماً شمارهٔ هماهنگ ننام.

سرعت موج را از بسامد منبع جدا کن

در محیط و شرایط معین، سرعت انتشار با ویژگی محیط مرتبط است و بسامد را منبع تعیین می‌کند. وقتی الگوی مجاز تغییر می‌کند، طول موج و بسامد را با رابطهٔ موج و شرط طول سامانه هماهنگ کن.

دو الگو را نسبت‌گیری کن

اگر طول و محیط ثابت‌اند، شمار بخش‌ها را برای دو حالت بنویس و نسبت طول موج‌ها یا بسامدها را بساز. نسبت‌گیری می‌تواند محاسبه را کوتاه کند، اما شرط‌های ثابت باید صریح باشند.

نمودار زمانی و شکل مکانی را قاطی نکن

شکل موج ایستاده در یک لحظه، مکان را روی محور افقی نشان می‌دهد؛ نمودار حرکت یک ذره بر حسب زمان اطلاعات دیگری دارد. دوره را از محور مکان مستقیم نخوان.

پاسخ را با بازطراحی ساده کنترل کن

خط تعادل، گره‌ها و شکم‌ها را دوباره با تعداد محاسبه‌شده رسم کن. برای دوره و بسامد از راهنمای نوسان و موج و برای محورهای شکل از راهنمای نمودار فیزیک استفاده کن.