زنجیرهٔ پاسخ
تنوع وراثتی اولیه ← عامل محیطی ← تفاوت بقا و تولیدمثل ← انتقال متفاوت دگرهها ← تغییر فراوانی در نسل بعد.
محیط صفت موردنیاز را آگاهانه ایجاد نمیکند؛ از میان تفاوتهای موجود، برخی در آن محیط موفقتر میشوند.
سؤال ۱: واحد تغییر
در انتخاب طبیعی، فرد سازگار میشود یا فراوانی صفات جمعیت در نسلها تغییر میکند؟
پاسخ: تغییر فرگشتی در جمعیت و طی نسلها سنجیده میشود؛ فرد در طول عمر خود به صفت وراثتی تازهٔ هدفمند تبدیل نمیشود.
سؤال ۲: تنوع اولیه
چرا وجود تنوع وراثتی برای انتخاب طبیعی لازم است؟
پاسخ: بدون تفاوت قابل انتقال، محیط نمیتواند موجب موفقیت تولیدمثلی متفاوت و تغییر فراوانی دگرهها شود.
سؤال ۳: شایستگی
شایستگی زیستی را چگونه میسنجیم؟
پاسخ: با سهم نسبی فرد یا ژننمود در تولید افراد زنده و بارور نسل بعد، نه فقط طول عمر.
سؤال ۴: وابستگی به محیط
چرا یک صفت ممکن است در یک محیط سودمند و در محیط دیگر خنثی یا زیانبار باشد؟
پاسخ: مزیت صفت به فشارهای همان محیط و هزینهها و پیامدهای آن بستگی دارد.
سؤال ۵: مقاومت باکتریایی
وجود تعداد کمی باکتری مقاوم پیش از مصرف مادهٔ ضدباکتری چگونه به افزایش مقاومت جمعیت منجر میشود؟
پاسخ: افراد حساس بیشتر حذف میشوند، مقاومها بیشتر زنده میمانند و تکثیر میشوند و فراوانی ویژگی مقاومت افزایش مییابد.
سؤال ۶: نقش محیط
آیا عامل محیطی خودش با هدف کمک به جاندار جهش مناسب میسازد؟
پاسخ: خیر؛ تغییرات ژنتیکی هدفمندِ نیاز جاندار نیستند و محیط بر تنوع موجود اثر انتخابی میگذارد.
سؤال ۷: سازش
سازش زیستی چه تفاوتی با عادتکردن کوتاهمدت یک فرد دارد؟
پاسخ: سازش ویژگی وراثتی جمعیت است که در نسلها با موفقیت تولیدمثلی ارتباط دارد؛ عادت فردی الزاماً به نسل بعد منتقل نمیشود.
سؤال ۸: سناریوی رنگ بدن
در محیط تیره، جانوران تیره کمتر دیده و بیشتر تولیدمثل میکنند. انتظار چه تغییری داریم؟
پاسخ: اگر رنگ وراثتی باشد، فراوانی دگرهها و افراد تیره در نسلهای بعد افزایش مییابد.
سؤال ۹: فقط بقا کافی است؟
فردی زنده میماند اما زادهای ندارد. آیا شایستگی بالایی دارد؟
پاسخ: لزوماً خیر؛ انتقال ژن به نسل بعد جزء اصلی شایستگی است.
سؤال ۱۰: یافتن خطا
دانشآموز نوشته «زرافهها چون نیاز داشتند، گردن خود را کشیدند و این تغییر را به فرزندان دادند». اصلاح کنید.
پاسخ: تفاوتهای وراثتی گردن در جمعیت وجود داشت؛ افراد با ویژگی سودمند در محیط، تولیدمثل موفقتری داشتند و فراوانی آن ویژگی در نسلها بیشتر شد.
چطور خودتصحیح کنی؟
در هر سناریو پنج جزء زنجیره را صریح بنویس: تنوع، وراثتیبودن، فشار محیط، تفاوت تولیدمثل و تغییر جمعیت در چند نسل. هر جملهٔ هدفمند را بازنویسی کن.