۱۰ نمونه سؤال رشد جمعیت و ظرفیت برد؛
چهار جریان جمعیت را حساب و سپس نمودار را تفسیر کن

رابطهٔ تغییر جمعیت

تغییر اندازهٔ جمعیت = تولد + مهاجرت ورودی − مرگ − مهاجرت خروجی. همهٔ اعداد این کاربرگ فرضی‌اند.

سؤال ۱: محاسبهٔ ساده

جمعیتی 100 فرد دارد؛ 20 تولد، 8 مرگ، 5 ورود و 7 خروج رخ می‌دهد. اندازهٔ نهایی چیست؟

پاسخ: 100+20+5−8−7=110 فرد.

سؤال ۲: تغییر صفر

اگر مجموع تولد و ورود با مجموع مرگ و خروج برابر باشد، تغییر خالص چیست؟

پاسخ: صفر؛ اندازهٔ جمعیت در آن بازه ثابت می‌ماند، هرچند افراد جابه‌جا یا جایگزین شده‌اند.

سؤال ۳: اندازه و نرخ

آیا جمعیت بزرگ‌تر همیشه نرخ رشد بیشتری دارد؟

پاسخ: خیر؛ اندازه تعداد افراد و نرخ رشد سرعت تغییر است. یک جمعیت بزرگ می‌تواند ثابت یا کاهشی باشد.

سؤال ۴: منحنی J

بخش افزایشی تند یک منحنی J چه وضعی را نشان می‌دهد؟

پاسخ: رشد نمایی در شرایطی که محدودیت‌ها هنوز اثر غالب نشان نمی‌دهند؛ تفسیر باید به بازهٔ نمودار محدود بماند.

سؤال ۵: منحنی S

چرا شیب منحنی لجستیک نزدیک ظرفیت برد کم می‌شود؟

پاسخ: منابع و عوامل محدودکننده اثر بیشتری پیدا می‌کنند و افزایش خالص جمعیت کاهش می‌یابد.

سؤال ۶: ظرفیت برد

ظرفیت برد را چگونه تعریف می‌کنیم؟

پاسخ: اندازه‌ای از جمعیت که محیط در شرایط مشخص می‌تواند در بازه‌ای پشتیبانی کند؛ مقدار آن لزوماً ثابت همیشگی نیست.

سؤال ۷: تغییر محیط

اگر منبع آب پایدار کاهش یابد، ظرفیت برد چه تغییری ممکن است کند؟

پاسخ: می‌تواند کاهش یابد، چون محیط افراد کمتری را پشتیبانی می‌کند؛ پاسخ به ثابت‌بودن سایر عوامل وابسته است.

سؤال ۸: عبور از ظرفیت

اگر جمعیت موقتاً از ظرفیت برد بالاتر رود، چه پیامدی محتمل است؟

پاسخ: رقابت و محدودیت منابع تشدید می‌شود و مرگ یا خروج می‌تواند افزایش یا زادآوری کاهش یابد تا جمعیت پایین‌تر بیاید.

سؤال ۹: شیب نمودار

در نمودار اندازهٔ جمعیت بر حسب زمان، شیب منفی چه معنایی دارد؟

پاسخ: در آن بازه مجموع مرگ و خروج از تولد و ورود بیشتر بوده و اندازهٔ جمعیت کاهش یافته است.

سؤال ۱۰: مقایسهٔ دو بازه

جمعیت در بازهٔ اول 10 فرد و در بازهٔ دوم 4 فرد افزایش یافته است. کدام بازه رشد خالص بیشتری دارد؟

پاسخ: اگر طول دو بازه برابر باشد، بازهٔ اول؛ اگر زمان‌ها متفاوت باشند باید افزایش را بر مدت بازه تقسیم کرد.

چطور خودتصحیح کنی؟

چهار جریان را با علامت مثبت و منفی در جدول بنویس، واحد محور زمان را کنترل کن و ظرفیت برد را ویژگی وابسته به شرایط محیط معرفی کن.