نقشهٔ پاسخ
یاختهٔ پیشسیناپسی ← فضای سیناپسی ← یاختهٔ پسسیناپسی
۱. پتانسیل غشا
اختلاف توزیع یونها در دو سوی غشا چه نوع کمیتی را ایجاد میکند؟
پاسخ
اختلاف پتانسیل الکتریکی دو سوی غشا.
۲. تغییر نفوذپذیری
چرا بازشدن یک نوع کانال یونی میتواند پتانسیل غشا را تغییر دهد؟
پاسخ
عبور انتخابی یونها توزیع بار دو سوی غشا را تغییر میدهد.
۳. انتشار پیام
فعالشدن یک بخش غشا چگونه به بخش مجاور ارتباط پیدا میکند؟
پاسخ
تغییر محلی غشا میتواند بخش مجاور را به آستانه نزدیک و موج تغییر را در امتداد غشا منتشر کند.
۴. رسیدن به پایانه
با رسیدن پیام به پایانهٔ یاختهٔ پیشسیناپسی، کدام مرحلهٔ ارتباطی آغاز میشود؟
پاسخ
فرایند آزادشدن پیامرسان شیمیایی به فضای سیناپسی آغاز میشود.
۵. ناقل عصبی
ناقل عصبی پس از آزادشدن از کدام فضا عبور میکند و به کجا میرسد؟
پاسخ
از فضای سیناپسی عبور میکند و به گیرندههای غشای پسسیناپسی میرسد.
۶. جهت یکسویه
چرا سیناپس شیمیایی معمولاً جهت مشخص دارد؟
پاسخ
سازوکار آزادسازی ناقل در بخش پیشسیناپسی و گیرندهها در بخش پسسیناپسی سازمان یافتهاند.
۷. حذف ناقل
چرا باقیماندن دائمی ناقل در فضای سیناپسی میتواند مشکلساز باشد؟
پاسخ
میتواند تحریک یا اثر پسسیناپسی را بیش از زمان لازم ادامه دهد؛ بنابراین پایاندادن به پیام اهمیت دارد.
۸. پاسخ پسسیناپسی
آیا اتصال ناقل به گیرنده همیشه به ایجاد پتانسیل عمل در یاختهٔ بعدی منجر میشود؟
پاسخ
نه لزوماً؛ اثر ایجادشده و رسیدن مجموع تغییرها به آستانه تعیینکننده است.
۹. نقد عبارت
دانشآموز نوشته «ناقل عصبی در طول آکسون حرکت میکند و پتانسیل عمل از شکاف عبور میکند». اصلاح کن.
پاسخ
پتانسیل عمل در طول غشای یاخته منتشر میشود؛ ناقل عصبی در سیناپس شیمیایی فاصلهٔ میان دو یاخته را طی میکند.
۱۰. ترتیب رویداد
این سه رویداد را مرتب کن: اتصال ناقل به گیرنده، رسیدن پیام به پایانه، آزادشدن ناقل.
پاسخ
رسیدن پیام به پایانه ← آزادشدن ناقل ← اتصال ناقل به گیرنده.
خودتصحیح
| معیار | امتیاز |
|---|---|
| محل رویداد | ۶ |
| جهت و ترتیب | ۸ |
| توضیح غشا یا ناقل | ۶ |
رویدادهای الکتریکی و شیمیایی را با دو رنگ جدا کن. درسنامه در راهنمای پتانسیل عمل و سیناپس آمده است.