روش اجرای آزمونک
در شکل نیمرخ، ابتدا توصیف کن و بعد علت را بنویس. راهنمای مفهومی در نیمرخ خاک و افقها در دسترس است.
۱۰ تمرین افق و فرایند خاک
سؤال 1
افق O عمدتاً از چه موادی تشکیل میشود؟
پاسخ تشریحی
بقایای آلی تازه و در حال تجزیه در سطح خاک؛ ضخامت آن به پوشش گیاهی و شرایط تجزیه وابسته است.
سؤال 2
چرا افق A معمولاً تیرهتر از افقهای زیرین دیده میشود؟
پاسخ تشریحی
به علت آمیختگی مواد معدنی با مادهٔ آلی یا هوموس؛ رنگ بهتنهایی کافی نیست و بافت و ساخت نیز بررسی میشود.
سؤال 3
آب مواد محلول و ذرات ریز را از یک افق خارج میکند. نام فرایند و افق محتمل چیست؟
پاسخ تشریحی
شستوشو یا خروج مواد؛ این ویژگی معمولاً با افق E ارتباط دارد.
سؤال 4
تجمع رس، اکسید آهن یا مواد شستهشده در کدام افق بیشتر انتظار میرود؟
پاسخ تشریحی
افق B؛ این افق محل انباشت بخشی از مواد انتقالیافته از بالا است.
سؤال 5
تفاوت افق C و سنگ بستر R چیست؟
پاسخ تشریحی
C مادهٔ مادری نسبتاً هوازده و سست است؛ R سنگ بستر یکپارچه و کمهوازدهتر زیر نیمرخ است.
سؤال 6
در اقلیم پربارش، شستوشوی شدید چه اثری بر نیمرخ میتواند داشته باشد؟
پاسخ تشریحی
خروج مواد از افقهای بالایی و انباشت آنها در پایین تشدید میشود؛ نتیجه به زهکشی، جنس مادهٔ مادری و پوشش نیز وابسته است.
سؤال 7
چرا نمیتوان ضخامت یک افق را فقط با سن خاک توضیح داد؟
پاسخ تشریحی
اقلیم، شیب، پوشش گیاهی، مادهٔ مادری، زهکشی و فرسایش نیز بر ضخامت و تکامل افقها اثر دارند.
سؤال 8
در دامنهٔ پرشیب، نیمرخ معمولاً چه تفاوتی با سطح هموار دارد؟
پاسخ تشریحی
فرسایش و خروج مواد بیشتر میتواند نیمرخ را نازکتر یا افقها را ناقصتر کند؛ این نتیجه باید با پوشش و جنس زمین کنترل شود.
سؤال 9
اگر ترتیب طبیعی افقها بههم خورده باشد، یک علت محتمل چیست؟
پاسخ تشریحی
شخم عمیق، خاکبرداری، خاکریزی، فرسایش یا رسوبگذاری تازه میتواند توالی را مختل کند.
سؤال 10
برای تفسیر شکل یک نیمرخ خاک چه ترتیب پاسخی مناسب است؟
پاسخ تشریحی
افقها را از بالا به پایین نام ببر؛ رنگ، بافت و مرز را توصیف کن؛ سپس فرایند غالب و عامل سازنده را با شاهد توضیح بده.
چکلیست خودتصحیح
- افقها را از بالا به پایین خواندم.
- خروج مواد و انباشت مواد را جدا کردم.
- C را با سنگ بستر R یکی نگرفتم.
- توصیف رنگ و بافت را پیش از علت آوردم.
- اقلیم، شیب، جانداران، زمان و مادهٔ مادری را در تفسیر سنجیدم.