۲۰ امتحان نهایی / نمونه سؤال · روش پژوهش
۸ تعریف عملیاتی

نمونه سؤال تعریف عملیاتی؛
بگو مفهوم دقیقاً چگونه اندازه‌گیری می‌شود

این آزمونک در همین سایت تألیف شده و برگهٔ رسمی نیست. تعریف عملیاتی نشان می‌دهد پژوهشگر یک مفهوم را با چه شاخص، ابزار، واحد و بازه‌ای مشاهده یا اندازه‌گیری می‌کند.

۸
آزمونک تألیفی روش پژوهش

تعریف فرهنگ‌نامه‌ای کافی نیست؛ فرد دیگری باید بتواند با دستور تو همان متغیر را اندازه بگیرد.

۱. یادگیری

مفهوم: یادگیری واژه‌ها. تعریف عملیاتی بنویس.

پاسخ

تعداد واژه‌هایی که فرد ۲۴ ساعت پس از مطالعه، در آزمون ۲۰‌واژه‌ای درست یادآوری می‌کند.

۲. زمان مطالعه

مفهوم: مطالعهٔ روزانه. تعریف عملیاتی بنویس.

پاسخ

مجموع دقیقه‌های مطالعهٔ ثبت‌شده با زمان‌سنج در هر روز، بدون زمان استراحت، طی هفت روز.

۳. رشد گیاهچه

مفهوم: رشد. تعریف عملیاتی مناسب یک آزمایش بنویس.

پاسخ

تفاوت طول ساقه از سطح خاک تا نوک گیاهچه، بر حسب میلی‌متر، میان روز صفر و روز هفتم.

۴. سرعت واکنش

مفهوم: سرعت واکنش. یک شاخص عملیاتی بنویس.

پاسخ

حجم گاز تولیدشده بر حسب میلی‌لیتر در ۶۰ ثانیه، در دما و مقدار مادهٔ مشخص.

۵. دسترسی

مفهوم: دسترسی به درمانگاه. تعریف عملیاتی بنویس.

پاسخ

زمان سفر از خانه تا نزدیک‌ترین درمانگاه با وسیلهٔ معمول فرد، بر حسب دقیقه، در ساعت تعیین‌شده.

۶. مشارکت کلاسی

مفهوم: مشارکت. تعریف عملیاتی بنویس.

پاسخ

تعداد دفعات پاسخ مرتبط، پرسش مرتبط یا ارائهٔ نظر هر دانش‌آموز در یک جلسهٔ ۴۵ دقیقه‌ای بر اساس برگهٔ ثبت.

۷. کیفیت خواب

تعریف ضعیف: «احساس خوب پس از خواب». آن را دقیق‌تر کن.

پاسخ

امتیاز مجموع پاسخ فرد به پرسش‌های ثابت دربارهٔ مدت خواب، تعداد بیداری و احساس استراحت صبحگاهی در هفت شب.

۸. اضطراب آزمون

مفهوم: اضطراب پیش از آزمون. تعریف عملیاتی محتاطانه بنویس.

پاسخ

امتیاز فرد در مجموعه پرسش‌های درجه‌بندی‌شده دربارهٔ نگرانی و نشانه‌های بدنی در یک ساعت پیش از آزمون؛ این شاخص جای تشخیص بالینی نیست.

چطور خودتصحیح کنی؟

شاخص، ابزار، واحد، زمان و شرایط را علامت بزن. اگر تعریف را نمی‌توان با یک دستور تکرار کرد، هنوز عملیاتی نشده است.